نحوه شارژ کولرگازی با ترازو بروش وزنی

شارژ گاز وزنی کولر گازی که به آن شارژ گاز با ترازو نیز گفته می‌شود، یکی از دقیق‌ترین و استانداردترین روش‌های شارژ مبرد در سیستم‌های سرمایشی و تهویه مطبوع است. در این روش، مقدار گاز تزریقی به مدار دستگاه به‌طور دقیق براساس وزن تعیین می‌شود که معمولاً در برچسب مشخصات دستگاه یا دفترچه راهنمای کولر گازی توسط سازنده اعلام شده است. این روش برای اطمینان از شارژ صحیح مبرد و جلوگیری از مشکلاتی مانند افت سرمایش، افزایش فشار کمپرسور، بالا رفتن مصرف برق و آسیب به قطعات دستگاه ضروری است.

چرا روش وزنی اهمیت دارد؟

تزریق مبرد به مقدار اشتباه، چه بیشتر از حد مجاز و چه کمتر از مقدار مورد نیاز، می‌تواند باعث بروز مشکلات متعددی مانند افت عملکرد سرمایش، فشار بیش از حد به کمپرسور، افزایش مصرف برق و حتی آسیب به قطعات اصلی سیستم شود. به همین دلیل، استفاده از روش شارژ وزنی، بهترین و دقیق‌ترین راه برای اطمینان از شارژ صحیح کولر گازی و جلوگیری از این مشکلات است.

مزایای شارژ گاز کولر گازی با ترازو:

1. دقت بالا در مقدار شارژ
   با استفاده از ترازو، مقدار دقیقی از گاز که توسط سازنده برای عملکرد بهینه دستگاه تعیین شده، تزریق می‌شود. این دقت باعث می‌شود کولر گازی به طور صحیح و مؤثر در چرخه تبرید کار کند.

2. افزایش بازدهی و سرمایش مطلوب
   زمانی که مقدار گاز مبرد در حد استاندارد باشد، کولر گازی می‌تواند حداکثر ظرفیت سرمایش خود را ارائه دهد، که منجر به بهبود عملکرد، خنک‌کنندگی سریع‌تر و ثبات بیشتر در دما می‌شود.

3. کاهش مصرف برق و هزینه‌های انرژی
   کم یا زیاد بودن گاز در سیستم باعث افزایش فشار به کمپرسور و سایر اجزا، و در نتیجه افزایش مصرف برق می‌شود. با شارژ گاز وزنی، این مشکل رفع شده و هزینه‌های انرژی به طور چشمگیری کاهش می‌یابد.

4. محافظت از کمپرسور و افزایش طول عمر دستگاه
   تزریق بیش از حد یا کمتر از میزان مورد نیاز مبرد می‌تواند باعث برگشت مایع به کمپرسور یا کارکرد در فشارهای غیرمجاز شود که منجر به افزایش استهلاک و کاهش عمر دستگاه می‌شود. شارژ گاز با ترازو به‌طور مستقیم از این مشکلات جلوگیری می‌کند.

5. عدم نیاز به روش‌های تخمینی (آمپر یا فشار)
   در روش شارژ وزنی دیگر نیازی به استفاده از تنظیمات تقریبی براساس فشار یا آمپر نیست، زیرا مقدار مبرد به‌طور دقیق و مطلق کنترل می‌شود. این دقت، روش شارژ را تخصصی‌تر و ایمن‌تر می‌کند.

6. تجهیزات لازم برای شارژ گاز وزنی کولر گازی

   برای شارژ گاز کولر گازی به روش وزنی، استفاده از ابزارهای دقیق و تخصصی ضروری است تا این فرآیند به صورت صحیح و ایمن انجام شود. این تجهیزات شامل موارد زیر است:

   1. ترازو دیجیتال مخصوص شارژ مبرد

   ترازوی دیجیتال برای وزن‌کشی کپسول‌های مبرد طراحی شده است. این ترازو با دقت بسیار بالا (حدود ±۵ گرم) میزان دقیق گاز مبرد را برای تزریق به مدار کولر گازی تعیین می‌کند، که باعث می‌شود شارژ گاز به میزان استاندارد و مناسب انجام گیرد.

   2. کپسول مبرد (گاز فریون)

   انتخاب گاز مبرد مناسب مانند R22، R410A یا R32 برای کولر گازی ضروری است. استفاده از گاز صحیح مطابق با مشخصات دستگاه به حفظ عملکرد بهینه کولر کمک کرده و از مشکلات احتمالی جلوگیری می‌کند.

   3. گیج مانیفولد

   گیج مانیفولد شامل شیرهای فشار بالا و پایین و شیلنگ‌های مخصوص است که برای کنترل فشار گاز در حین شارژ و همچنین تخلیه سیستم از هوا و رطوبت به کار می‌رود.

   4. پمپ وکیوم

   پمپ وکیوم برای تخلیه هوای داخل مدار و خارج کردن رطوبت از سیستم قبل از شارژ گاز استفاده می‌شود. این مرحله بسیار حیاتی است و برای جلوگیری از مشکلات ناشی از رطوبت یا هوا در سیستم ضروری است.

   5. شیلنگ‌ها و کوپلینگ‌های اتصال

   شیلنگ‌ها و کوپلینگ‌های اتصال برای متصل کردن گیج مانیفولد به دستگاه و اتصال کپسول مبرد به پمپ وکیوم استفاده می‌شوند. این ابزارها باید از مواد با کیفیت بالا برای جلوگیری از نشتی یا آسیب در سیستم ساخته شوند.

   با استفاده از این تجهیزات تخصصی، می‌توانید شارژ گاز کولر گازی را به درستی انجام دهید و عملکرد بهینه دستگاه را تضمین کنید.

بررسی ترازوی مناسب شارژ گاز کولر گازی

ترازو شارژ گاز کولر گازی یکی از مهم‌ترین ابزارهای تخصصی در عملیات سرویس و شارژ مبرد به روش وزنی است. انتخاب یک ترازوی مناسب نقش بسیار مهمی در دقت تزریق مبرد و در نتیجه عملکرد بهینه و عمر طولانی سیستم تهویه مطبوع ایفا می‌کند.

ویژگی‌های ترازوی مناسب شارژ گاز کولر گازی:

1. دقت بالا
   یک ترازو استاندارد باید حداقل دقت ±۵ گرم داشته باشد. این دقت باعث می‌شود مقدار گاز دقیقا مطابق با مشخصات درج‌شده در پلاک کولر گازی شارژ شود و از اشتباهات احتمالی جلوگیری کند.

2. ظرفیت مناسب
   ظرفیت ترازو باید متناسب با وزن کپسول‌های مبرد باشد. معمولا ترازوهای شارژ گاز ظرفیت ۵۰ کیلوگرم دارند که برای اکثر سرویس‌های کولر گازی کافی است.

3. نمایشگر دیجیتال خوانا
   وجود نمایشگر LCD یا LED با وضوح بالا اهمیت زیادی دارد. این نمایشگر باید وزن را به صورت لحظه‌ای و دقیق نشان دهد. برخی مدل‌ها امکان انتخاب واحدهای مختلف (کیلوگرم، پوند، اونس) را نیز فراهم می‌کنند.

4. قابلیت قطع خودکار و آلارم
   برای صرفه‌جویی در مصرف باتری و جلوگیری از تزریق بیش‌ازحد، وجود تایمر قطع خودکار و آلارم شارژ تکمیل بسیار مهم است.

5. کیفیت ساخت و پایداری
   صفحه قرارگیری کپسول باید از مواد ضد لغزش ساخته شده باشد و بدنه ترازو باید مقاومت خوبی در برابر ضربه و شرایط محیطی مانند رطوبت و گرد و غبار داشته باشد.

6. امکان کارکرد با انواع کپسول‌ها
   یک ترازوی خوب باید قابلیت نگهداری و تحمل وزن انواع کپسول‌های مبرد (از کوچک تا بزرگ) را به طور پایدار داشته باشد.

انتخاب ترازوی مناسب با این ویژگی‌ها به انجام دقیق و ایمن شارژ گاز کولر گازی کمک کرده و از بروز مشکلات و آسیب‌های احتمالی در دستگاه جلوگیری می‌کند.

آموزش مراحل شارژ گاز کولر گازی با ترازو

شارژ گاز کولر گازی به روش وزنی (با ترازو) دقیق‌ترین، ایمن‌ترین و توصیه‌شده‌ترین روش برای شارژ مبرد است که باعث افزایش راندمان، کاهش مصرف برق و طول عمر بیشتر کمپرسور می‌شود. در ادامه به صورت گام به گام مراحل کار با ترازوی شارژ گاز شرح داده شده است:

1. وکیوم و آماده‌سازی ترازو

• بازدید از لوله‌ها و اتصالات: ابتدا وضعیت ظاهری لوله‌ها، اتصالات و عایق‌ها را بررسی کنید تا مطمئن شوید که هیچ ترک، خوردگی یا لهیدگی وجود ندارد.

• بررسی نشتی: با استفاده از گیج مانیفولد و محلول نشت‌یاب (یا کف صابون)، نشتی در شیر سرویس‌ها و مسیر لوله‌ها را بررسی کنید. در صورت وجود نشتی، ابتدا آن را برطرف کنید.

• اتصال شیلنگ‌ها: شیلنگ آبی گیج مانیفولد را به پمپ وکیوم و شیلنگ زرد را به شیر سرویس فشار پایین کولر گازی وصل کنید.

• شروع وکیوم: شیر آبی مانیفولد را باز کرده و پمپ وکیوم را روشن کنید. اجازه دهید تا فشار به حدود 500 میکرون (زیر 30 inHg خلأ) برسد.

• مدت زمان وکیوم: بسته به حجم دستگاه، معمولاً بین ۱۵ تا ۳۰ دقیقه وکیوم انجام می‌شود تا تمامی هوا و رطوبت از سیستم خارج شود.

• اطمینان از عدم نشتی: پمپ را خاموش کرده و چند دقیقه صبر کنید. اگر فشار خلأ ثابت ماند، به این معنی است که سیستم نشتی ندارد.

• تنظیم ترازو: کپسول مبرد را روی ترازو دیجیتال قرار دهید و وزن را صفر (Tare) کنید.

• اتصال شیلنگ‌ها به کپسول: شیلنگ زرد گیج مانیفولد را به شیر خروجی کپسول متصل کنید و شیر کپسول را بسته نگه دارید.

• خالی کردن هوای شیلنگ: شیر کپسول را کمی باز کرده تا هوای موجود در شیلنگ خارج و مقداری مبرد تخلیه شود، سپس شیر را بسته و آماده شارژ شوید.

2. شارژ گاز به روش وزنی

• آماده‌سازی شارژ گاز: شیر آبی (کم‌فشار) روی مانیفولد را باز کرده و آماده شارژ شوید.

• باز کردن شیر کپسول: شیر کپسول مبرد را به آرامی باز کنید تا گاز شروع به ورود به مدار کند.

• کنترل مقدار گاز: به ترازو نگاه کنید و اجازه دهید گاز به تدریج وارد مدار شود تا به مقدار مورد نیاز (مطابق پلاک کولر گازی) برسد. برای مثال، اگر روی کولر نوشته شده "Charge: 1.25 kg"، دقیقا تا 1.25 کیلوگرم گاز شارژ کنید.

• بستن شیرها: پس از رسیدن به وزن مطلوب، ابتدا شیر کپسول و سپس شیر مانیفولد را ببندید.

• جدا کردن شیلنگ‌ها و گیج‌ها: شیلنگ‌ها و گیج‌ها را به آرامی از شیر سرویس جدا کنید.

• راه‌اندازی کولر: کولر گازی را روشن کرده و آن را در حالت سرمایش (Cool) قرار دهید.

• کنترل عملکرد دستگاه: با استفاده از آمپرمتر و دماسنج، عملکرد دستگاه را بررسی کنید تا آمپر کمپرسور و دمای دمش در محدوده نرمال باشد.

• بررسی نشتی مجدد: دوباره محل اتصالات را با کف صابون بررسی کنید تا از عدم وجود نشتی مطمئن شوید.

این مراحل کمک می‌کند تا عملیات شارژ گاز کولر گازی با دقت بالا و مطابق با استانداردها انجام شده و عملکرد بهینه دستگاه حفظ شود.

نکات ایمنی هنگام شارژ گاز کولر گازی با ترازو

عملیات شارژ گاز کولر گازی، به ویژه به روش وزنی، با مبردهایی سروکار دارد که ممکن است فشار بالایی داشته باشند و دارای خطراتی مانند خفه‌کنندگی یا سرمازدگی موضعی باشند. این فرآیند در صورت سهل‌انگاری می‌تواند برای تکنسین یا مصرف‌کننده آسیب‌های جدی به همراه داشته باشد. بنابراین، رعایت نکات ایمنی زیر برای انجام عملیات شارژ ضروری است:

نکات ایمنی:

1. استفاده از عینک ایمنی
   حتماً از عینک ایمنی مخصوص گاز مبرد استفاده کنید تا از پاشش گاز به چشم‌ها جلوگیری شود.

2. پوشیدن دستکش مقاوم
   پوشیدن دستکش مقاوم در برابر سرما و مواد شیمیایی برای محافظت از پوست در برابر سرمازدگی یا سوختگی شیمیایی الزامی است.

3. استفاده از ماسک تنفسی
   در محیط‌های بسته، در صورت احتمال تراکم بیش از حد گاز، از ماسک تنفسی مناسب بهره ببرید.

4. بررسی سلامت شیلنگ‌ها
   از سلامت شیلنگ‌های گیج مانیفولد و نداشتن ترک یا نشت اطمینان حاصل کنید.

5. کالیبره بودن ترازو
   وضعیت ترازو را بررسی کرده و مطمئن شوید که به‌درستی کالیبره است.

6. اطمینان از محکم بودن اتصالات
   قبل از اتصال، مطمئن شوید که شیر کپسول مبرد بسته و اتصال‌ها کاملاً محکم هستند.

7. باز کردن تدریجی شیر کپسول
   هرگز شیر کپسول مبرد را به‌طور کامل باز نکنید؛ همیشه آن را به‌آرامی باز کنید تا فشار به‌آرامی وارد سیستم شود.

8. کنترل فشار دستگاه
   مراقب باشید که در حین شارژ، فشار دستگاه از محدوده مجاز (مطابق جدول فشار دما – PT Chart) گاز بالاتر نرود.

9. هواگیری شیلنگ‌ها
   قبل از شروع شارژ، حتماً هواگیری شیلنگ شارژ را انجام دهید تا از ورود هوا به سیستم جلوگیری شود، چرا که هوا باعث افزایش دما، فشار غیرطبیعی و کاهش راندمان می‌شود.

10. محیط مناسب برای شارژ
    عملیات شارژ باید در محیط‌های دارای تهویه مناسب انجام شود. در صورت نشت گسترده، گاز می‌تواند جایگزین اکسیژن شود و موجب خفگی گردد.

11. مراقبت از منابع جرقه و شعله
    از انجام شارژ در نزدیکی منابع جرقه، شعله یا تجهیزات الکتریکی بدون حفاظ خودداری کنید. برخی مبردها مانند R32 قابلیت اشتعال‌پذیری دارند.

12. رعایت مقدار گاز مشخص‌شده
    همیشه مقدار گاز شارژ را طبق پلاک مشخصات کولر گازی و نوع گاز درج‌شده انجام دهید.

13. عدم جایگزینی گازهای مختلف
    هرگز گازهای متفاوت را بدون رعایت اصول تبدیل (مانند تعویض روغن کمپرسور) جایگزین هم نکنید.

14. بستن شیر کپسول و گیج
    پس از تکمیل شارژ، شیر کپسول و گیج را ببندید و سپس به‌آرامی شیلنگ‌ها را جدا کنید تا از تخلیه ناگهانی گاز جلوگیری شود.

15. نگهداری ابزار و کپسول
    ابزار و کپسول‌ها را در محل خشک و خنک و دور از نور مستقیم خورشید نگهداری کنید.

با رعایت این نکات ایمنی، می‌توانید از عملیات شارژ گاز کولر گازی به روش وزنی به صورت دقیق، ایمن و مطابق با استانداردهای فنی بهره‌برداری کنید.

مشکلات رایج و اشتباهات در شارژ گاز وزنی

شارژ گاز به روش وزنی (با ترازو) یکی از دقیق‌ترین و توصیه‌شده‌ترین روش‌ها است، اما در صورت عدم رعایت اصول فنی، این روش می‌تواند منجر به مشکلات جدی برای دستگاه و خسارت مالی سنگین شود. در اینجا به برخی از اشتباهات رایج و مشکلاتی که در این فرآیند ممکن است به وجود آید اشاره می‌کنیم:

1. نادیده گرفتن عملیات وکیوم قبل از شارژ

یکی از بزرگترین خطاها این است که برخی تکنسین‌ها بدون انجام وکیوم کامل مدار، مستقیماً مبرد را وارد سیستم می‌کنند. این کار باعث باقی‌ماندن هوا و رطوبت در مدار شده و پیامدهای جدی مانند افزایش فشار کارکرد، یخ‌زدگی لوله مایع، تشکیل اسید در سیستم و خرابی زودهنگام کمپرسور خواهد داشت.

2. عدم هواگیری شیلنگ شارژ

در بسیاری از موارد، شیلنگ زرد که از کپسول به گیج وصل می‌شود، حاوی هوا است. اگر قبل از باز کردن شیر سرویس، هوای داخل شیلنگ تخلیه نشود، این هوا وارد مدار کولر شده و مشکلاتی مانند افزایش فشار غیرطبیعی و کاهش راندمان به‌وجود می‌آورد.

3. اشتباه در خواندن و ثبت وزن دقیق

دقت ناکافی در کنترل وزن گاز تزریق‌شده به ترازو می‌تواند منجر به شارژ بیش از حد یا کمبود گاز شود که هر دو مشکل‌ساز هستند:

• شارژ بیش از حد موجب بالا رفتن فشار کندانسور، افزایش جریان مصرفی کمپرسور و کاهش طول عمر دستگاه می‌شود.

• شارژ کمتر از حد استاندارد سبب سرمادهی ضعیف و گاهی برگشت مایع به کمپرسور می‌شود.

4. انتخاب ترازوهای غیر استاندارد یا معیوب

استفاده از ترازوهای غیر استاندارد که دقت کافی ندارند (مثلاً دقت ±50 گرم یا بیشتر) یا کالیبره نشده باعث خطای شدید در مقدار شارژ گاز می‌شود. همچنین، ترازوهای قدیمی یا مکانیکی پس از مدتی دقت خود را از دست می‌دهند.

5. عدم تطابق نوع مبرد با پلاک دستگاه

گاهی تکنسین‌ها به اشتباه نوع دیگری از مبرد را (مثلاً R22 به جای R410A) وارد مدار می‌کنند. این کار می‌تواند به ناسازگاری با نوع روغن، افت شدید راندمان و حتی آسیب فوری به کمپرسور منجر شود.

6. شارژ گاز بدون بررسی نشتی یا تست فشار

قبل از عملیات شارژ، باید تست نشتی (با نشت‌یاب الکترونیکی یا کف صابون) و در صورت نیاز تست فشار با نیتروژن انجام شود. حذف این مرحله مهم می‌تواند باعث شود که گاز در مدت کوتاهی پس از شارژ مجدداً تخلیه شود.

7. عدم نظارت بر فشار حین شارژ

حتی در روش شارژ وزنی، باید همزمان فشار گیج مانیفولد کنترل شود تا از بازه‌های استاندارد خارج نشود. گاهی به دلیل وجود رطوبت، گرفتگی شیر انبساط یا سایر مشکلات، فشار از حد طبیعی منحرف می‌شود. غفلت از این موضوع می‌تواند باعث بروز مشکلات عملکردی جدی در دستگاه شود.

با رعایت اصول دقیق و دقت در هر مرحله، می‌توان از بروز این مشکلات جلوگیری کرده و عملیات شارژ گاز را به درستی و بهینه انجام داد.

سوالات متداول

🔧 شارژ گاز کولر گازی با ترازو چیست؟
شارژ گاز با ترازو یا شارژ وزنی به معنای افزودن مقدار دقیق گاز مبرد به سیستم کولر گازی است که بر اساس وزن تعیین‌شده توسط تولیدکننده انجام می‌شود. در این روش، گاز با استفاده از ترازو دیجیتال اندازه‌گیری می‌شود تا از کم یا زیاد بودن شارژ جلوگیری شده و عملکرد بهینه کولر حفظ شود.

⚖️ چرا استفاده از ترازو در شارژ گاز اهمیت دارد؟
استفاده از ترازو در شارژ گاز کولر گازی باعث می‌شود که مقدار دقیق مبرد وارد سیستم شود. این دقت بالا از مشکلاتی مانند اضافه‌گاز یا کمبود گاز جلوگیری کرده و عملکرد سیستم را به حداکثر می‌رساند. همچنین، از زیاد شدن فشار سیستم و کاهش عمر کمپرسور جلوگیری می‌کند.

🔄 تفاوت شارژ وزنی و شارژ حجمی چیست؟
در شارژ وزنی، میزان گاز براساس وزن دقیق اندازه‌گیری می‌شود که دقت بسیار بالایی دارد. در شارژ حجمی، گاز بر اساس حجم یا فشار سیستم وارد می‌شود که ممکن است به اندازه کافی دقیق نباشد و منجر به مشکلاتی در عملکرد کولر گردد.

⚙️ چه نوع ترازو یا تجهیزاتی برای شارژ وزنی استفاده می‌شود؟
برای شارژ گاز به روش وزنی، از ترازو دیجیتال مخصوص شارژ مبرد استفاده می‌شود که دقتی در حد ±۵ گرم دارد. همچنین، برای انجام صحیح عملیات نیاز به گیج مانیفولد، پمپ وکیوم و شیلنگ‌های مناسب نیز است.

🔄 آیا شارژ گاز وزنی برای همه مدل‌های کولرگازی مناسب است؟
بله، شارژ وزنی برای تمام مدل‌های کولر گازی مناسب است و این روش به دلیل دقت بالا و تطابق با استانداردهای کارخانه‌ای برای تمام انواع کولرها، از جمله کولرهای اسپلیت و کولرهای پنجره‌ای، توصیه می‌شود.

💨 چه نوع گازهایی با ترازو شارژ می‌شوند؟
گازهای مبرد مانند R22، R410A، R32 و دیگر انواع گازهای مناسب کولر گازی، با ترازو دیجیتال شارژ می‌شوند. انتخاب نوع گاز بسته به مدل کولر گازی و برچسب مشخصات دستگاه انجام می‌شود.

🔄 مراحل کلی شارژ گاز وزنی کولر گازی چیست؟
مراحل شارژ گاز وزنی کولر گازی شامل موارد زیر است:

1. وکیوم کردن سیستم برای تخلیه هوا و رطوبت

2. تنظیم ترازو دیجیتال و صفر کردن وزن

3. اتصال کپسول مبرد به سیستم و شروع به تزریق گاز

4. کنترل وزن گاز در ترازو تا رسیدن به مقدار مشخص شده در پلاک مشخصات کولر

5. بررسی فشار و عملکرد دستگاه پس از شارژ

👷‍♂️ آیا هر کسی می‌تواند کولر گازی را با ترازو شارژ کند؟
برای شارژ گاز کولر گازی با ترازو، نیاز به تخصص و تجربه فنی است. انجام این کار باید توسط یک تکنسین مجرب که با اصول شارژ وزنی و تجهیزات مربوطه آشناست، انجام شود تا از آسیب به سیستم و عملکرد نادرست دستگاه جلوگیری گردد.