مقایسه و بررسی تفاوتهای موتورهای TU3، TU5 و TU5P (پلاس)
موتورهای سری TU شرکت پژو-سیتروئن (PSA) از جمله پرکاربردترین و شناختهشدهترین پیشرانهها در بازار خودروی ایران هستند و بهطور ویژه در محصولاتی مانند پژو ۲۰۶، پژو ۲۰۷، پژو پارس، رانا و تندر۹۰ ایرانی (پژو-محور) حضور پررنگی دارند. این خانواده موتور که نخستین بار در سال ۱۹۸۶ معرفی شد، بهتدریج جایگزین موتورهای قدیمیتر سری X گردید و به دلیل مصرف سوخت مناسب، استهلاک قابلقبول، بازده حرارتی مطلوب و امکان پاس کردن استانداردهای آلایندگی یورو به سرعت مورد توجه خودروسازان و مشتریان قرار گرفت.
در میان انواع مختلف این خانواده، سه موتور TU3، TU5 و TU5 پلاس (TU5P / EC5) بیشترین سهم را در محصولات ایرانخودرو به خود اختصاص دادهاند. این پیشرانهها به دلیل استهلاک نسبتاً پایین، هزینه نگهداری معقول، در دسترس بودن قطعات یدکی، سازگاری نسبی با بنزین ایران و عملکرد قابل قبول در استفاده شهری و جادهای همچنان جزو گزینههای محبوب خریداران خودروهای داخلی به شمار میآیند.
بررسی تفاوت موتور های tu5 ،tu3 و tu5p (پلاس)
در سالهای اخیر، نسخه بهروزشده موتور TU5 با نامهای TU5 پلاس، TU5P یا EC5 معرفی شده که هدف آن بهبود مصرف سوخت، کاهش آلایندگی و بهینهسازی توان و گشتاور است. علاوه بر این، شرکت سایپا نیز با عرضه موتور ME16 عملاً یک نسخه بومیسازیشده و توسعهیافته بر پایه TU5 پلاس را وارد سبد محصولات خود کرده است. به همین دلیل، با توجه به تنوع زیاد انواع موتورهای TU در بازار ایران، آشنایی با مشخصات فنی موتور TU3، مشخصات فنی موتور TU5 و ویژگیهای موتور TU5 پلاس (TU5P/EC5 و ME16) اهمیت زیادی برای خریداران و علاقهمندان دارد. در ادامه این مقاله، بهصورت تخصصی به بررسی تفاوت موتور TU5، TU3 و TU5 پلاس، مقایسه توان و گشتاور، مصرف سوخت، دوام، هزینه نگهداری و کاربرد هر کدام در خودروهای مختلف میپردازیم.
معرفی موتور TU3
موتور TU3 بهعنوان یک پیشرانهی اقتصادی، کممصرف و مناسب ترافیک شهری شناخته میشود و از سال ۱۳۸۰ بهصورت رسمی وارد سبد محصولات ایرانخودرو شد. این موتور ۴ سیلندر ۸ سوپاپه، نخستین بار روی پژو 206 مونتاژی ایران نصب گردید و بهتدریج بهعنوان موتور اختصاصی پژو 206 تیپ ۲ در بازار شناخته شد. هرچند این پیشرانه روی تیپهای ۱ و ۳ پژو ۲۰۶ نیز بهکار رفته، اما به دلیل تولید محدود آن تیپها، در ذهن اکثر خریداران با نام موتور پژو 206 تیپ 2 TU3 گره خورده است.
با وجود توقف تولید رسمی پژو ۲۰۶ در سال ۱۴۰۲، ایرانخودرو این پیشرانه را بهطور کامل کنار نگذاشت و آن را روی نسخهای بهروزشده از پژو ۲۰۷ با کد TU3 207 یا TU3-207 (TU3207) مورد استفاده قرار داد تا همچنان یک گزینه مقرونبهصرفه با هزینه نگهداری پایین و مصرف سوخت قابلقبول در سبد محصولات خود داشته باشد. علاوه بر هاچبک ۲۰۶، بعضی تیپهای پژو ۲۰۶ صندوقدار (V6، V19 و V20) نیز به موتور TU3 مجهز بودهاند، هرچند تیراژ تولید فعلی این موتور نسبت به گذشته محدودتر شده و بیشتر روی محصولات خاص و مدلهای اقتصادی تمرکز یافته است. این ویژگیها باعث شده موتور TU3 همچنان در جستجوهایی مانند “مشخصات فنی موتور TU3”، “موتور TU3 روی چه ماشینهایی است؟” و “مصرف سوخت موتور TU3 پژو 206” یکی از پرمخاطبترین پیشرانههای بازار خودرو ایران باشد.
مشخصات ساختاری و عملکردی موتور TU3
موتور TU3 یک پیشرانهی ۴ سیلندر خطی با حجم دقیق ۱۳۶۱ سیسی (۱.۴ لیتر) است که هم سرسیلندر و هم بلوک موتور آن از آلیاژ آلومینیوم ساخته شدهاند؛ موضوعی که به کاهش وزن، بهبود خنککاری و افزایش راندمان حرارتی کمک میکند. این موتور از آرایش ۸ سوپاپ بهره میبرد که نسبت به پیشرانههای ۱۶ سوپاپ، ساختاری سادهتر، تنظیم آسانتر و هزینه نگهداری پایینتری دارد و همین موضوع آن را به گزینهای محبوب در کلاس موتورهای اقتصادی و کماستهلاک تبدیل کرده است.
از نظر عملکرد، موتور TU3 حداکثر ۷۵ اسببخار قدرت در محدوده ۵۳۰۰ تا ۵۵۰۰ دور بر دقیقه و ۱۱۸ نیوتنمتر گشتاور در ۳۴۰۰ دور بر دقیقه تولید میکند. نسبت تراکم ۹.۶ به ۱ در این پیشرانه، توازن مناسبی بین عملکرد قابلقبول و سازگاری با بنزین رایج در ایران ایجاد کرده است. وظیفه سوخترسانی نیز بر عهده سیستم انژکتور پاشش چندنقطهای (MPI) است که به احتراق یکنواختتر، مصرف سوخت مناسب و آلایندگی کنترلشدهتر کمک میکند. این موتور عموماً با گیربکس ۵ سرعته دستی جفت میشود و مصرف سوخت ترکیبی حدود ۶.۸ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر را ثبت میکند که آن را در رده موتورهای کممصرف مناسب رانندگی شهری و ترافیک روزمره قرار میدهد. روغن موتور استاندارد پیشنهادی برای TU3 نیز روغن 10W40 با استاندارد API SL است و با فیلتر روغن، حدود ۳.۲۵ لیتر ظرفیت لازم دارد؛ موضوعی که در جستجوهایی مانند «حجم روغن موتور TU3»، «روغن مناسب موتور TU3» و «مشخصات فنی موتور TU3 پژو ۲۰۶» اهمیت زیادی برای مالکان این خودروها دارد.
مزایا و معایب موتور TU3
در جدول زیر مهمترین مزایا و معایب موتور TU3 پژو ۲۰۶ و ۲۰۷ را با عباراتی که بیشتر در جستجوها استفاده میشوند:
| ویژگی | توضیحات |
|---|---|
| مصرف سوخت پایین موتور TU3 | این موتور جزو پیشرانههای کممصرف و اقتصادی است و در رانندگی شهری و ترافیک، مصرف سوخت ترکیبی مناسبی دارد و هزینه سوخت ماهانه را کاهش میدهد. |
| هزینه نگهداری و تعمیرات پایین | به دلیل طراحی ساده و ۸ سوپاپ بودن، هزینه تعمیرات، اجرت مکانیکی و قیمت قطعات یدکی موتور TU3 معمولاً کمتر از موتور TU5 و TU5 پلاس است. |
| قیمت مناسب قطعات یدکی | قطعات موتور TU3 بهوفور در بازار یافت میشود و قیمت آنها نسبت به بسیاری از پیشرانههای دیگر ایرانخودرو پایینتر است، که این موضوع برای مالکان پژو ۲۰۶ تیپ ۲ و TU3-207 مزیت مهمی محسوب میشود. |
| عدم حساسیت شدید به نوع روغن | این پیشرانه نسبت به برخی موتورهای جدیدتر، حساسیت کمتری به برند و نوع روغن موتور دارد و با روغنهای متعارف 10W40 با استاندارد API SL هم بهخوبی کار میکند؛ البته رعایت سرویس بهموقع همچنان ضروری است. |
| صدای کارکرد نسبتاً کم | موتور TU3 در دورهای عادی، صدای نسبتاً ملایم و آزاردهنده نبودن لرزش را ارائه میدهد و برای استفاده شهری و خانوادهمحور، گزینهای قابلقبول از نظر راحتی و آرامش کابین است. |
| قدرت و شتاب پایین موتور TU3 | به دلیل قدرت و گشتاور محدود، این موتور در سربالاییها، رانندگی برونشهری و سبقتگیریهای ناگهانی تحت فشار قرار میگیرد و حس شتابگیری تند و تیز مانند TU5 را منتقل نمیکند. |
| استهلاک بیشتر در استفاده سنگین | اگر خودرو دائماً با بار کامل، کولر روشن یا رانندگی پرفشار استفاده شود، به دلیل محدود بودن توان خروجی، موتور TU3 ممکن است در درازمدت استهلاک بیشتری را تجربه کند. |
| ضعف واشر سرسیلندر | یکی از ایرادهای شناختهشده این پیشرانه، حساسیت واشر سرسیلندر به دمای بالا است؛ در صورت بیتوجهی به سیستم خنککاری و داغ کردن موتور، احتمال سوختن واشر سرسیلندر TU3 بیشتر میشود. |
| تکنولوژی قدیمی موتور TU3 | این موتور از فناوری مربوط به بیش از دو دهه قبل بهره میبرد و از نظر امکاناتی مانند زمانبندی متغیر سوپاپها، استاندارد آلایندگی بهروز و راندمان حجمی، از موتورهای جدیدتر مثل TU5 پلاس (EC5/ME16) عقبتر است. |
معرفی موتور TU5
موتور TU5 که در بازار ایران بهعنوان یک پیشرانه ۱.۶ لیتری قدرتمند، بادوام و پربازده شناخته میشود، حجیمترین و محبوبترین عضو خانواده موتورهای سری TU پژو–سیتروئن (PSA) است. این موتور از سال ۱۳۸۲ همزمان با عرضه پژو 206 تیپ 5 وارد ایران شد و به دلیل عملکرد دینامیکی بسیار بهتر نسبت به موتورهای قدیمیتر، شتابگیری مطلوب، مصرف سوخت قابلقبول و استهلاک منطقی خیلی سریع در میان خریداران ایرانی جا افتاد. نسخه مورد استفاده در ایران با کد TU5 JP4 شناخته میشود و به دلیل تعادل مناسب بین قدرت، مصرف سوخت و هزینه نگهداری، در میان تعمیرکاران و مالکان خودروهای داخلی بهعنوان یک موتور استراتژیک ایرانخودرو شهرت پیدا کرده است.
محبوبیت بالای موتور TU5 باعث شد ایرانخودرو این پیشرانه را روی طیف گستردهای از محصولات خود نصب کند؛ از جمله پژو 206 تیپ 4، تیپ 5، تیپ 6 و مدلهای صندوقدار V1، V8، V9، V10، پژو 207، پژو پارس و پارس LX، پژو 405 SLX، رانا و رانا پلاس، سمند و حتی دانگفنگ H30 کراس. همین کاربرد گسترده باعث شده عبارتهایی مثل «مشخصات فنی موتور TU5»، «شتاب پژو 206 TU5»، «مصرف سوخت موتور TU5» و «موتور TU5 روی چه ماشینهایی است؟» از پرتکرارترین جستجوها در بین خریداران خودروهای داخلی باشد.
مشخصات ساختاری و عملکردی موتور TU5
موتور TU5 یک پیشرانه ۴ سیلندر خطی با حجم دقیق ۱۵۸۷ سیسی (۱.۶ لیتر) است که در رده موتورهای ۱.۶ لیتری تنفس طبیعی قرار میگیرد. مهمترین ویژگی فنی این موتور، استفاده از سیستم DOHC (دو میلسوپاپ روسر یا Double Overhead Cams) بههمراه ۱۶ سوپاپ (۴ سوپاپ برای هر سیلندر) است. این آرایش سوپاپها و میلسوپاپها باعث تنفس بهتر موتور، ورود سریعتر هوا، تخلیه مؤثر دود، بهبود راندمان حجمی و افزایش توان خروجی نسبت به موتورهای ۸ سوپاپی مانند TU3 میشود.
بلوک اصلی موتور TU5 از جنس چدن با طراحی بلوک بسته ساخته شده که استحکام بالا، تحمل مناسب در برابر تنشهای حرارتی و دوام خوب در استفاده طولانیمدت را به همراه دارد. این پیشرانه در نسخههای مورد استفاده در ایران، بین ۱۰۵ تا ۱۰۹ اسببخار قدرت و ۱۴۲ نیوتنمتر گشتاور در حدود ۴۰۰۰ دور بر دقیقه تولید میکند. نسخههای اولیه فرانسوی این موتور تا حدود ۱۱۰ اسببخار قدرت داشتند که پس از بومیسازی و تطبیق با شرایط سوخت و استانداردهای داخلی، اندکی کاهش یافت.
نسبت تراکم ۱۰.۵ به ۱ در موتور TU5، ترکیبی از بازده مناسب، شتابگیری قابلقبول و توانایی کار با بنزینهای متداول در ایران را فراهم کرده است. این پیشرانه هم با گیربکس ۵ سرعته دستی و هم با گیربکس ۴ سرعته اتوماتیک بهخوبی سازگار است. در خودروی پژو 206 TU5، شتاب صفر تا ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت حدود ۱۱ ثانیه و حداکثر سرعت حدود ۱۹۰ کیلومتر بر ساعت اعلام شده است.
از نظر مصرف، مصرف سوخت ترکیبی موتور TU5 بسته به نوع خودرو و ضرایب گیربکس، حدود ۶.۴ تا ۷.۱ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر ذکر میشود که آن را در کلاس خود به یک پیشرانه نسبتاً کممصرف با عملکرد اسپرتپسند تبدیل میکند. روغن موتور استاندارد توصیهشده برای این پیشرانه، روغن 10W40 با استاندارد API SL است و حجم روغن مورد نیاز بههمراه فیلتر حدود ۳.۲۵ لیتر میباشد؛ همچنین «حجم روغن موتور TU5»، «بهترین روغن برای موتور TU5» و «فاصله تعویض روغن موتور TU5» اهمیت ویژهای برای مالکان این خودروها دارد.
مزایا و معایب موتور TU5
در جدول زیر مهمترین مزایا و معایب موتور TU5 (موتور ۱۶ سوپاپ پژو ۲۰۶، ۲۰۷، پارس، رانا و سمند) آورده شده است:
| ویژگی | توضیحات |
|---|---|
| استهلاک پایین و دوام بالا موتور TU5 | موتور TU5 یکی از کماستهلاکترین موتورهای ۱۶ سوپاپ بازار ایران شناخته میشود. طراحی مهندسی خوب، کیفیت قابلقبول قطعات اصلی و ثبات نقشه تولید، باعث عمر مفید بالا و دوام مناسب این پیشرانه در استفاده روزمره شهری و جادهای شده است. |
| قدرت و شتاب مناسب موتور TU5 | این موتور با توان حدود ۱۰۵–۱۰۹ اسببخار و گشتاور ۱۴۲ نیوتنمتر، شتابگیری و کشش بهمراتب بهتری نسبت به TU3 ارائه میدهد و برای رانندگی شهری، سبقت در جاده و مسافرتهای بینشهری کاملاً کافی و رضایتبخش است. |
| مصرف سوخت بهینه نسبت به قدرت | با وجود قدرت بالاتر، مصرف سوخت ترکیبی موتور TU5 همچنان در محدوده اقتصادی قرار دارد (حدود ۶.۵ تا ۷ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر) و در رده موتورهای کممصرف با عملکرد خوب دستهبندی میشود. |
| عملکرد نرم و کمصدا | موتور TU5 در صورت سلامت فنی، کارکرد نرم، بدون لرزش آزاردهنده و صدای نسبتاً کم دارد و برای استفاده خانوادگی و رانندگی روزمره، حس راحتی و کیفیت بهتری نسبت به بسیاری از موتورهای قدیمیتر منتقل میکند. |
| فراوانی قطعات یدکی و خدمات | به دلیل استفاده گسترده موتور TU5 روی خودروهایی مانند پژو ۲۰۶، پژو ۲۰۷، پژو پارس، ۴۰۵ SLX، رانا و سمند، قطعات یدکی، لوازم مصرفی و خدمات تعمیراتی آن در سراسر کشور بهراحتی در دسترس است. |
| قابلیت تیونینگ و ارتقاء | موتور TU5 بهدلیل ۱۶ سوپاپ بودن، طراحی مناسب سرسیلندر و پتانسیل بالای تنفس در دورهای بالا، گزینهای محبوب برای تیونینگ، ریمپ ECU، نصب هدرز و ارتقای سیستم اگزوز است و امکان افزایش محسوس قدرت را فراهم میکند. |
| عملکرد خوب در دورهای بالا | بهدلیل چهار سوپاپ برای هر سیلندر و سیستم DOHC، این موتور در دورهای بالا تنفس بهتری داشته و حداکثر توان و گشتاور را در دورهای نسبتاً بالا ارائه میدهد؛ چیزی که برای رانندگی اسپرتپسند جذاب است. |
| دمای کارکرد نسبتاً بالا | موتور TU5 در مقایسه با برخی پیشرانههای سادهتر، دمای کارکرد بالاتری دارد. در صورت ضعف سیستم خنککاری یا استفاده از روغن نامرغوب، این حرارت میتواند منجر به کاهش عمر روغن، خشک شدن واشرها و ایجاد نشتیهای احتمالی شود. |
| حساسیت به نوع و کیفیت روغن موتور | بهدلیل دمای کارکرد و طراحی داخلی، موتور TU5 نسبت به کیفیت روغن موتور، گرانروی و زمان تعویض حساس است. استفاده از روغن نامناسب یا تأخیر در تعویض، میتواند به کفکردن روغن، کاهش روانکاری، صدای تایپیتها و استهلاک زودرس منجر شود. |
| نشتی روغن در کارکرد بالا | از معایب رایج موتور TU5 میتوان به نشتی روغن از درب قالپاق سوپاپ، اورینگها، شلنگهای بخار روغن و بعضی اتصالات اشاره کرد؛ این مشکل بهخصوص در کارکردهای بالا و سرویس نامنظم بیشتر دیده میشود. |
| مشکلات سیستم سوخترسانی و کویل | در بعضی خودروها، سوختن کویل ایگنیشن، خرابی شمعها، ریل سوخت یا انژکتورها از ایرادهای شناختهشده است که میتواند باعث ریپ زدن موتور، افت توان، مصرف سوخت بالاتر و حتی خاموش شدن ناگهانی خودرو شود. |
| دشواری تعمیر در فضای محدود | در خودروهایی مثل پژو ۲۰۶ و ۲۰۷ بهدلیل حجم ۱.۶ لیتری و شلوغی محفظه موتور، دسترسی به برخی قطعات مشکل است و تعمیرات موتور TU5 (مثلاً باز و بست منیفولد، تعویض کویل یا بعضی سنسورها) برای مکانیک زمانبرتر و پرهزینهتر از موتور TU3 است. |
| قیمت بالاتر قطعات نسبت به TU3 | هرچند قطعات موتور TU5 در بازار فراوان است، اما قیمت لوازم یدکی و برخی قطعات اصلی آن نسبت به موتور TU3 بالاتر بوده و در صورت تعمیرات اساسی، هزینه کلی سرویس و تعمیر بیشتر خواهد بود. |
معرفی موتور TU5 پلاس (TU5P / EC5)
موتور TU5 پلاس که با نامهای TU5P یا EC5 نیز شناخته میشود، نسل ارتقاءیافته و مدرنتر موتور TU5 به شمار میرود و در واقع نسخهای بهینهسازیشده، ایرانیزه و سازگار با استانداردهای روز این خانواده موتور است. ایرانخودرو با اعمال تغییرات بنیادی، بهبود طراحی و بومیسازی مجموعهای از قطعات کلیدی، این پیشرانه را با هدف افزایش بازده، کاهش مصرف سوخت، کاهش آلایندگی و تقویت توان و گشتاور توسعه داد و وارد خط تولید کرد.
در حال حاضر موتور TU5 پلاس روی خودروهای جدیدتر ایرانخودرو از جمله تارا (دندهای و اتوماتیک ۶ سرعته)، رانا پلاس پانوراما، پژو 207 اتوماتیک MC و نسخههای جدیدتر 207 دندهای نصب میشود و بهعنوان موتور ملی ارتقایافته کلاس ۱.۶ لیتری شناخته میشود. این پیشرانه در جستجوهای پرکاربردی مانند «مشخصات موتور TU5P»، «تفاوت TU5 و TU5 پلاس»، «مشخصات موتور تارا» و «EC5 چیست؟» یکی از پربازدیدترین موضوعات حوزه خودرو است.
نقش سایپا و تولید موتور ME16 بر پایه EC5
از سال ۱۴۰۲ شرکت سایپا نیز با همکاری مگاموتور و مرکز تحقیقات و نوآوری سایپا نسخه بومیسازیشده موتور EC5 را با نام ME16 تولید کرد. این پیشرانه اولین موتور ۱۶ سوپاپ مدرن سایپا محسوب میشود و در ادامه مقاله بهصورت مفصل به آن پرداخته خواهد شد.
مشخصات ساختاری و عملکردی موتور TU5 پلاس (TU5P)
اگرچه موتور TU5 پلاس همان حجم استاندارد ۱۵۸۷ سیسی (۱.۶ لیتر) و ساختار ۱۶ سوپاپه موتور TU5 را حفظ کرده، اما مجموعهای از تغییرات فنی مهم موجب شده عملکرد آن پیشرفتهتر، کممصرفتر و قدرتمندتر باشد. مهمترین ویژگیهای آن عبارتاند از:
✔ سیستم زمانبندی متغیر پیوسته سوپاپها (CVVT)
بزرگترین مزیت TU5 پلاس استفاده از CVVT است. این فناوری با تنظیم زمان باز و بسته شدن سوپاپها در همه دورهای موتور باعث:
-
افزایش راندمان تنفس
-
بهبود شتاب و کشش
-
کاهش مصرف سوخت
-
کاهش آلایندگی
-
عملکرد نرمتر موتور
میشود. این ویژگی، TU5 پلاس را نسبت به TU5 معمولی از نظر فناوری یک نسل جلوتر قرار میدهد.
✔ پمپ روغن با خروجی متغیر – اولینبار در موتورهای داخلی
موتور TU5 پلاس اولین پیشرانه تولید داخل است که از پمپ روغن با دبی متغیر استفاده میکند. این پمپ بسته به نیاز موتور:
-
فشار روغن را تنظیم میکند
-
مصرف انرژی را کاهش میدهد
-
از هدررفت روغن جلوگیری میکند
-
راندمان کلی موتور را افزایش میدهد
✔ طراحی بهروزشده در ظاهر و ساختار داخلی
تغییرات مهم دیگر عبارتاند از:
-
استفاده از کاور پلاستیکی محافظ (Engine Cover) برای جلوگیری از ورود گردوغبار
-
پیستونهای ضدسایش (Low-Friction)
-
اتاقک احتراق بهینهشده
-
استاندارد آلایندگی یورو ۵
-
بازطراحی مسیر تنفس و خروج دود
این تغییرات باعث پایداری بیشتر، کاهش استهلاک و نرمتر شدن عملکرد موتور شدهاند.
توان خروجی و عملکرد موتور TU5 پلاس
بهبودهای ساختاری در نهایت باعث افزایش قدرت و گشتاور نسبت به TU5 استاندارد شده است:
| مشخصه | TU5 معمولی | TU5 پلاس |
|---|---|---|
| قدرت | 105–109 اسببخار | 113 اسببخار در 5800 rpm |
| گشتاور | 142 نیوتنمتر | 144 نیوتنمتر در 4000 rpm |
| نسبت تراکم | 10.5:1 | 11:1 |
| استاندارد آلایندگی | یورو ۴ | یورو ۵ |
بهطور میانگین عملکرد TU5 پلاس ۵ تا ۷ درصد بهتر از نسخه معمولی است.
مصرف سوخت موتور TU5 پلاس
مصرف سوخت این موتور نیز بهبود یافته است. برای مثال:
-
تارا دندهای TU5 پلاس: حدود ۷ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر
این مقدار نسبت به نسخههای TU5 قبلی حدود ۷ درصد کمتر است و TU5 پلاس را در رده پیشرانههای کممصرفتر و استانداردتر بازار داخلی قرار میدهد.
روغن موتور مناسب TU5 پلاس
مانند TU5، روغن پیشنهادی برای این موتور نیز 10W40 با ظرفیت ۳.۲۵ لیتر است.
اما نکته مهمتر:
به دلیل وجود سیستم CVVT و حساسیت بیشتر قطعات، استفاده از روغن با رده کیفی API SN بهشدت توصیه میشود تا:
-
کف نکردن روغن
-
کاهش صدای تایپیتها
-
جلوگیری از خرابی زودرس CVVT
-
عملکرد پایدار در دمای بالا
تضمین شود.
مزایا و معایب موتور TU5 پلاس (TU5P / EC5)
در جدول زیر مهمترین مزایا و معایب موتور TU5 پلاس آورده شده است:
| ویژگی | توضیحات |
|---|---|
| افزایش قدرت و گشتاور نسبت به TU5 | موتور TU5 پلاس نسبت به TU5 معمولی قدرت و گشتاور بیشتری تولید میکند (حدود ۱۱۳ اسببخار و ۱۴۴ نیوتنمتر) که به شتابگیری بهتر، کشش مناسب در سربالایی و عملکرد قویتر در جاده کمک میکند. |
| مصرف سوخت کمتر و بهینهتر | بهواسطهی استفاده از سیستم CVVT، پمپ روغن با دبی متغیر و بهبود راندمان احتراق، مصرف سوخت ترکیبی موتور TU5 پلاس نسبت به TU5 معمولی کاهش یافته و در عمل جزو پیشرانههای کممصرف ۱.۶ لیتری بازار ایران محسوب میشود. |
| استاندارد آلایندگی یورو 5 | این موتور مطابق با استاندارد آلایندگی یورو ۵ طراحی شده است؛ بنابراین آلایندگی کمتر، دود کمتر و سازگاری بهتر با قوانین جدید محیط زیستی را نسبت به موتورهای قدیمیتر ارائه میدهد. |
| استفاده از تکنولوژیهای پیشرفته (CVVT و پمپ روغن متغیر) | حضور سیستم زمانبندی متغیر سوپاپها (CVVT) و پمپ روغن با خروجی متغیر نشان میدهد TU5 پلاس از نظر فناوری، یک نسل جلوتر از TU5 معمولی است و راندمان بالاتر، مصرف سوخت کمتر و کارکرد نرمتر را فراهم میکند. |
| کاهش اصطکاک داخلی و استهلاک کمتر | استفاده از پیستونهای ضدسایش و بهبود طراحی اتاقک احتراق منجر به کاهش اصطکاک داخلی موتور، کاهش اتلاف انرژی و افزایش دوام قطعات متحرک شده است. |
| ظاهر مرتبتر محفظه موتور | وجود کاور پلاستیکی روی موتور TU5 پلاس، علاوه بر زیباتر کردن نمای محفظه موتور، تا حدی از ورود گرد و غبار و آلودگی به بخشهای زیرین جلوگیری میکند و نگهداری را آسانتر جلوه میدهد. |
| نیاز به بنزین با کیفیت و اکتان بالاتر | بهدلیل نسبت تراکم بالاتر (۱۱:۱)، موتور TU5 پلاس نسبت به TU5 معمولی حساسیت بیشتری به کیفیت و اکتان بنزین دارد؛ استفاده از بنزین نامناسب میتواند باعث ناک (کوبش)، افت راندمان و مشکلات احتراق شود. |
| تفاوت نهچندان محسوس در تجربه رانندگی روزمره | هرچند روی کاغذ قدرت و گشتاور TU5 پلاس افزایش یافته، اما در رانندگی عادی شهری برای برخی رانندگان، این اختلاف نسبت به TU5 معمولی ممکن است خیلی چشمگیر و انقلابی احساس نشود. |
| هزینه بالاتر خرید خودروهای مجهز به TU5 پلاس | معمولاً خودروهای مجهز به موتور TU5 پلاس (مانند تارا و 207 جدید) نسبت به نمونههای مجهز به TU5 معمولی، قیمت خرید بالاتری دارند و این موضوع برای خریداران حساس به بودجه، یک نکته منفی محسوب میشود. |
معرفی موتور ME16
موتور ME16 جدیدترین پیشرانه ۱۶ سوپاپ سایپا و نسخه ایرانیسازیشده موتور EC5 پژو–سیتروئن است؛ پیشرانهای که خود نسخه ارتقاءیافته و مدرنتری از موتور معروف TU5 محسوب میشود. سایپا با استفاده از دانش فنی مگاموتور و اعمال تغییرات در بخشهای کلیدی، موتور ME16 را با هدف افزایش راندمان، کاهش مصرف سوخت، بهبود آلایندگی و استفاده در محصولات نسل جدید توسعه داده است. در حال حاضر این موتور روی خودروهایی همچون شاهین پلاس نصب شده و قرار است در محصول جدید سایپا با نام کادیلا (جایگزین داخلی تندر ۹۰ / L90) نیز استفاده شود.
مشخصات ساختاری و عملکردی موتور ME16
موتور ME16 یک پیشرانه ۱.۶ لیتری (حجم دقیق ۱۵۸۷ سیسی) با ۱۶ سوپاپ است که در رده موتورهای تنفس طبیعی کلاس C قرار میگیرد. مهمترین ویژگیها و مشخصات فنی این موتور عبارتاند از:
✔ سیستم زمانبندی متغیر سوپاپ (VVT)
موتور ME16 روی میلسوپاپ هوا به فناوری VVT مجهز شده است که موجب:
-
افزایش راندمان تنفس
-
بهبود کشش و شتاب
-
کاهش مصرف سوخت
-
کاهش آلایندگی
میشود.
✔ توان و گشتاور
طبق اعلام رسمی سایپا:
-
قدرت: ۱۱۳ اسببخار در 5800 rpm
-
گشتاور: 148 نیوتنمتر در 4200 rpm
این اعداد نسبت به TU5 معمولی و حتی TU5 پلاس، در برخی بازهها عملکرد بهتری ارائه میکنند.
✔ نسبت تراکم و آلایندگی
-
نسبت تراکم: 11:1
-
استاندارد آلایندگی: یورو ۵
این موارد نشان میدهد ME16 یک موتور کممصرفتر و پاکتر نسبت به پیشرانههای قدیمیتر است.
✔ بهروزرسانی قطعات کلیدی
موتور ME16 از مجموعهای از قطعات بهروزتر بهره میبرد:
-
پمپ روغن جدیدتر نسبت به EC5 و TU5 پلاس
-
دینام سبکتر و کارآمدتر
-
سرسیلندر داخلیسازیشده بر پایه نقشههای EC5 با رانرهای دقیقتر
-
استفاده از بلوک اصلی EC5 که نسبت به TU5 پلاس مدرنتر است
-
انژکتورهای جدید با زاویه پاشش متفاوت و دقت بالاتر
-
رینگها و یاتاقانهای بازطراحیشده برای کاهش اصطکاک
طبق اعلام رسمی، ۹۲٪ از قطعات این موتور داخلیسازی شده است که دسترسی به قطعات در آینده را سادهتر خواهد کرد.
مقایسه موتور ME16 با TU5 پلاس (TU5P / EC5)
با وجود شباهتهای زیاد میان ME16 و TU5 پلاس، این دو پیشرانه تفاوتهای فنی قابلتوجهی دارند:
🔹 نقطه اوج گشتاور
-
TU5 پلاس: حداکثر گشتاور در 4000 rpm
-
ME16: حداکثر گشتاور در 4200–4800 rpm
بنابراین ME16 برای ارائه بیشترین کشش، نیاز به دور موتور بالاتری دارد.
🔹 مصرف سوخت
مصرف سوخت ME16 اندکی کمتر از TU5 پلاس است، که نشاندهنده بهبود راندمان سیستم سوخترسانی و احتراق است.
🔹 ساختار بلوک و سرسیلندر
-
ME16:
استفاده از بلوک اصلی EC5 با قالبهای اصلی سیتروئن
سرسیلندر دقیقتر با رانرهای مقاوم در برابر کاهش فشار هوا/سوخت
-
TU5 پلاس:
ساخت ایرانخودرو بر پایه دانش فنی TU5
سرسیلندر بازطراحیشده اما با دقت کمتر نسبت به ME16
🔹 سیستم سوخترسانی
-
ME16 از انژکتورهای جدید با زاویه پاشش اصلاح شده استفاده میکند که:
کاهش افت سوخت
احتراق دقیقتر
بازده حجمی بهتر
را به همراه دارد.
🔹 تفاوت در قطعات داخلی
-
رینگها، یاتاقانها و طراحی مسیر روغنکاری ME16 با TU5 پلاس متفاوت و بهینهتر است.
-
پمپ روغن و دینام ME16 بهروزرسانی شده و کارایی بالاتری دارند.
جمعبندی برتریهای ME16 نسبت به TU5 پلاس
با وجود اینکه هر دو موتور از خانواده TU/EC هستند و ساختاری قدیمی دارند، اما ME16 به دلیل:
-
بلوک سیتروئنی جدیدتر
-
گشتاور بیشتر (۱۴۸ نیوتنمتر)
-
دقت بیشتر در سرسیلندر
-
سیستم سوخترسانی پیشرفتهتر
-
مصرف سوخت کمتر
-
قطعات داخلی بهینهتر
در مجموع یک پله بالاتر از TU5 پلاس قرار میگیرد؛ هرچند قطعات ME16 هنوز به فراوانی و در دسترسبودن قطعات TU5 نیست.
مقایسه مشخصات فنی موتورهای TU3 ،TU5 و TU5 پلاس (TU5P/EC5)
انتخاب بین موتور TU3، موتور TU5 و موتور TU5 پلاس (TU5P/EC5) به نیاز شما از خودرو بستگی دارد؛ اینکه مصرف سوخت پایینتر برایتان مهمتر است یا شتاب و قدرت بهتر، یا بهدنبال موتور بهروزتر با استاندارد آلایندگی بالاتر هستید. در جدول زیر، مشخصات فنی و پارامترهای اصلی این سه پیشرانه پرکاربرد در محصولات ایرانخودرو مقایسه شدهاند تا بتوانید بهصورت سریع و دقیق تفاوتها را در زمینه حجم موتور، توان، گشتاور، نسبت تراکم، نوع سوخت، گیربکسهای قابلنصب، استاندارد آلایندگی و نوع روغن موتور مناسب بررسی کنید. این جدول میتواند راهنمای خوبی برای کسانی باشد که بین خرید پژو ۲۰۶، پژو ۲۰۷، تارا، رانا پلاس، پژو پارس و سایر محصولات مجهز به این موتورها مردد هستند.
| مشخصه فنی | موتور TU3 (موتور ۱.۴ پژو ۲۰۶ تیپ ۲) | موتور TU5 (موتور ۱.۶ پژو ۲۰۶، ۲۰۷، پارس، سمند) | موتور TU5 پلاس (TU5P/EC5 – موتور تارا و 207 جدید) |
|---|---|---|---|
| حجم موتور (سیسی) | ۱۳۶۱ سیسی (۱.۴ لیتر) – مناسب برای کاربری شهری و اقتصادی | ۱۵۸۷ سیسی (۱.۶ لیتر) – تعادل بین قدرت و مصرف سوخت | ۱۵۸۷ سیسی (۱.۶ لیتر) – نسخه بهینهشده و بهروزتر نسبت به TU5 |
| تعداد سیلندر | ۴ سیلندر خطی | ۴ سیلندر خطی | ۴ سیلندر خطی |
| تعداد سوپاپ | ۸ سوپاپ (سرسیلندر ساده، تعمیرات کمهزینه) | ۱۶ سوپاپ با سیستم DOHC (دو میلسوپاپ روسر) | ۱۶ سوپاپ با سیستم DOHC و زمانبندی متغیر سوپاپها (CVVT) |
| حداکثر قدرت (اسببخار) | حدود ۷۵ اسببخار در ۵۳۰۰ دور در دقیقه | حدود ۱۰۵ تا ۱۰۹ اسببخار در ۵۸۰۰ دور در دقیقه (بسته به ECU و تنظیمات) | ۱۱۳ اسببخار در ۵۸۰۰ دور در دقیقه با راندمان بالاتر و احتراق بهینهتر |
| حداکثر گشتاور (نیوتنمتر) | ۱۱۸ نیوتنمتر در ۳۴۰۰ دور در دقیقه – مناسب برای رانندگی شهری با دور موتور پایین | ۱۴۲ نیوتنمتر در ۴۰۰۰ دور در دقیقه – مناسب برای رانندگی ترکیبی شهر و جاده | ۱۴۴ نیوتنمتر در ۴۰۰۰ دور در دقیقه – گشتاور کمی بیشتر با تنفس بهتر و تنظیمات جدید |
| نسبت تراکم | ۹.۶ : ۱ – سازگارتر با بنزین معمولی و کیفیت متوسط | ۱۰.۵ : ۱ – نیازمند بنزین با کیفیت قابلقبول برای جلوگیری از ناک | ۱۱ : ۱ – نسبت تراکم بالاتر، راندمان بیشتر، حساسیت بالاتر به کیفیت سوخت |
| نوع سوخت سازگار | بنزین با اکتان ۸۷ و ۹۵ (تحمل بهتر در برابر بنزین کمکیفیت) | بنزین با اکتان ۸۷ و ۹۵ (بسته به شرایط و تنظیم موتور) | بنزین با اکتان ۹۵ یا سوخت با کیفیت بالاتر؛ بنزین مرغوب بهشدت توصیه میشود |
| سیستم انژکتوری | پاشش چندنقطهای (MPI) – مناسب برای موتورهای اقتصادی | پاشش چندنقطهای (MPI) – هماهنگ با ECUهای مختلف ایرانخودرو | پاشش چندنقطهای (MPI) با تنظیمات بهینهتر برای احتراق و آلایندگی کمتر |
| گیربکسهای سازگار | گیربکس ۵ سرعته دستی | گیربکس ۵ سرعته دستی و ۴ سرعته اتوماتیک (در برخی مدلها) | گیربکس ۵ و ۶ سرعته دستی و ۶ سرعته اتوماتیک جدید (مانند تارا اتوماتیک) |
| استاندارد آلایندگی | عمدتاً یورو ۴ (برخی نسخههای جدید به یورو ۵ نزدیکاند) | عموماً یورو ۳ و در نسخههای بهینهتر یورو ۴ | یورو ۵ – آلایندگی کمتر و سازگارتر با استانداردهای جدید محیط زیستی |
| مصرف سوخت ترکیبی (لیتر در ۱۰۰ کیلومتر) | حدود ۶.۸ تا ۷.۴ لیتر بسته به نوع خودرو و شرایط رانندگی | حدود ۶.۴ تا ۷.۱ لیتر؛ تعادل مناسب بین قدرت و مصرف | حدود ۷ لیتر برای تارا دندهای TU5 پلاس – با کاهش حدود ۷٪ نسبت به برخی TU5های قدیمیتر |
| حجم روغن موتور (با فیلتر) | حدود ۳.۲۵ لیتر | حدود ۳.۲۵ لیتر | حدود ۳.۲۵ لیتر |
| روغن موتور استاندارد پیشنهادی | روغن موتور 10W40 با استاندارد API SL – مناسب برای موتورهای قدیمیتر | روغن موتور 10W40 با استاندارد API SL – تعویض بهموقع برای جلوگیری از استهلاک مهم است | روغن موتور 10W40 با استاندارد API SN توصیه میشود؛ به دلیل وجود CVVT و حساسیت بیشتر به کیفیت روغن |
در مجموع، موتور TU3 بهدلیل حجم کمتر (۱.۴ لیتر) و ۸ سوپاپ بودن، در ردهی پیشرانههای اقتصادی و کممصرف مناسب رانندگی شهری قرار میگیرد. این موتور بهخصوص برای کسانی که اولویت اصلیشان مصرف سوخت پایین، هزینه نگهداری کم و قطعات یدکی ارزان است، انتخاب مناسبی محسوب میشود. با این حال، قدرت و شتاب کمتر نسبت به TU5 و TU5 پلاس و همچنین احتمال بالاتر آسیب واشر سرسیلندر در صورت داغ کردن موتور از مهمترین نقاط ضعف TU3 به شمار میآیند.
در مقابل، موتور TU5 با حجم ۱.۶ لیتر و ۱۶ سوپاپ (سیستم DOHC) تعادل بسیار خوبی بین قدرت، دوام و مصرف سوخت ارائه میدهد. این پیشرانه برای کاربرانی که خودرو را هم در شهر و هم در جاده و سفرهای بینشهری استفاده میکنند و بهدنبال ترکیب شتاب مناسب، استهلاک پایین، مصرف سوخت بهینه و دسترسی عالی به قطعات و خدمات پس از فروش هستند، یک گزینه تقریباً ایدهآل است. فراوانی قطعات موتور TU5، سازگاری با بیشتر محصولات ایرانخودرو و رضایت بالای مالکان جایگاه این موتور را در بازار داخلی تثبیت کرده است. تنها نکته منفی مهم، حساسیت بیشتر این پیشرانه به کیفیت روغن موتور، نوع سرویسکاری و دمای کارکرد بالا است که در صورت بیتوجهی میتواند به مرور زمان استهلاک را افزایش دهد.
اما موتور TU5 پلاس (TU5P/EC5) را میتوان نسخه ارتقاءیافته، قویتر و بهینهتر TU5 دانست. بهرهمندی از سیستم زمانبندی متغیر سوپاپها (CVVT)، پمپ روغن با خروجی متغیر، پیستونهای ضدسایش و نسبت تراکم بالاتر باعث شده این موتور شتاب بهتر، راندمان بالاتر، مصرف سوخت بهینهتر و استاندارد آلایندگی یورو ۵ را ارائه دهد. بنابراین برای خریدارانی که بهدنبال عملکرد مدرنتر، تکنولوژی بهروزتر و پیشرانهای کمآلایندهتر هستند، TU5 پلاس انتخاب جذابتری است. با این حال، نیاز بیشتر به بنزین با کیفیت بالاتر (اکتان مناسب)، پیچیدگی فنی بیشتر و تازهوارد بودن آن به بازار ایران باعث شده که هنوز دوام و رفتار بلندمدت TU5 پلاس در شرایط واقعی سوخت و کاربری داخل کشور بهطور کامل و گسترده ثابت نشود.
کدام موتور انتخاب بهتری است؟ TU3، TU5 یا TU5 پلاس
موتورهای خانواده TU پژو–سیتروئن با وجود اینکه ریشه طراحیشان به چند دهه قبل برمیگردد، همچنان یکی از مهمترین و پرکاربردترین پیشرانهها در بازار خودروی ایران هستند و در قالب نسخههای مختلف TU3، TU5 و TU5 پلاس (TU5P/EC5) طیف متنوعی از نیازهای خریداران را پوشش میدهند. انتخاب میان این سه موتور، قبل از هر چیز به بودجه، نوع کاربری خودرو و اولویتهای شما بستگی دارد.
اگر بودجه محدود دارید و بخش عمده استفادهتان شهری، روزمره و در ترافیک است، موتور TU3 با حجم کمتر، مصرف سوخت پایینتر و هزینه نگهداری اقتصادیتر میتواند گزینهای منطقی و کمهزینه باشد؛ هرچند باید با شتاب و قدرت کمتر و احتمال بیشتر آسیب واشر سرسیلندر در صورت داغ کردن موتور کنار بیایید.
در مقابل، موتور TU5 برای کسانی مناسب است که خودرو را هم در شهر و هم در جاده و مسافتهای طولانیتر استفاده میکنند و به دنبال ترکیب متعادلی از قدرت مناسب، شتاب بهتر، استهلاک پایین، مصرف سوخت قابلقبول و فراوانی قطعات یدکی هستند. این پیشرانه سالهاست بهعنوان موتور استراتژیک ایرانخودرو در محصولاتی مثل پژو ۲۰۶، ۲۰۷، پارس، رانا و سمند بهکار رفته و امتحان خود را از نظر دوام و رضایت مصرفکننده پس داده است؛ تنها باید به کیفیت روغن موتور و دمای کارکرد آن توجه ویژه داشت.
اما اگر بهدنبال عملکرد بهتر، تکنولوژی بهروزتر و آلایندگی کمتر هستید، موتور TU5 پلاس (TU5P/EC5) یک ارتقای محسوب میشود؛ با بهرهمندی از سیستم زمانبندی متغیر سوپاپها (CVVT)، پمپ روغن با خروجی متغیر، پیستونهای ضدسایش، اتاق احتراق بهینه و استاندارد آلایندگی یورو ۵، شتاب و راندمان بالاتری نسبت به TU5 معمولی ارائه میدهد. در عوض، نیاز آن به سوخت با کیفیت بالاتر (بنزین با اکتان مناسب) و همچنین تازهوارد بودن این موتور در بازار ایران باعث میشود که هنوز تصویر کامل و قطعی از دوام طولانیمدت آن در شرایط سوخت و نگهداری داخلی در دست نباشد.
در نهایت، با شناخت دقیق مشخصات فنی، مزایا و معایب موتورهای TU3، TU5 و TU5 پلاس و توجه به سبک رانندگی و توان مالی خود، میتوانید با اطمینان بیشتری برای خرید خودروهای مجهز به این پیشرانهها تصمیم بگیرید. با توجه به سیاستهای فعلی ایرانخودرو، به نظر میرسد در سالهای آینده TU5 پلاس بهتدریج جایگزین TU5 معمولی در محصولات جدیدتر شود؛ اما اینکه در عمل کدام موتور در بلندمدت پیشتاز بازار باقی بماند، به بهروزرسانیهای آینده، کیفیت تولید و شرایط واقعی استفاده در ایران بستگی خواهد داشت.