خرابی شیر برقی کولرگازی

آشنایی با شیر برقی کولر گازی و نحوه عملکرد آن

شیر برقی (Solenoid Valve) یکی از قطعات کلیدی در سیستم‌های کولر گازی است که وظیفه دارد جریان گاز مبرد را در مدار تبرید کنترل کند. این قطعه با استفاده از فرمان الکتریکی مسیر جریان گاز را تغییر می‌دهد و به این ترتیب، مبرد را به سمت مورد نظر هدایت می‌کند. در کولرهای گازی به‌ویژه مدل‌های سرد و گرم (دوکاره)، این شیر معمولاً به صورت چهار طرفه طراحی می‌شود تا بتواند حالت‌های سرمایش و گرمایش را با جابه‌جایی مسیر گاز مبرد تغییر دهد.

نحوه عملکرد شیر چهار طرفه کولر گازی

شیر چهار طرفه کولر گازی در دستگاه‌های دوکاره دو نقش اصلی ایفا می‌کند:

1. تغییر جهت گردش گاز مبرد بین حالت سرمایش و گرمایش
   هنگامی که کاربر کولر را روی حالت سرد یا گرم تنظیم می‌کند، برد کولر به شیر برقی فرمان می‌دهد تا مسیر گاز مبرد را تغییر دهد:

   • در حالت سرمایش: گاز سرد به پنل داخلی فرستاده می‌شود تا فضای داخلی خنک شود.

   • در حالت گرمایش: مسیر معکوس می‌شود و گاز داغ وارد پنل داخلی می‌شود تا گرما را فراهم کند.

2. تنظیم و کنترل مسیر عبور گاز مبرد
   شیر برقی با فعال شدن الکتریکی و استفاده از بوبین (سیم‌پیچ مغناطیسی)، مسیر جریان گاز مبرد را به دقت تنظیم می‌کند تا گاز به درستی در سیستم جریان یابد.

آشنایی با این قطعه و عملکرد آن به شما کمک می‌کند تا در صورت بروز مشکلات، علت خرابی‌های احتمالی را بهتر تشخیص دهید و اقدامات لازم را برای تعمیر یا تعویض آن انجام دهید.

اجزای تشکیل‌دهنده شیر برقی کولر گازی

شیر برقی کولر گازی یکی از قطعات پیچیده است که از ترکیب اجزای مکانیکی و الکترومغناطیسی مختلف ساخته شده است و وظیفه هدایت جریان گاز مبرد را در مدار کولر گازی بر عهده دارد. این قطعه با همکاری دقیق اجزای خود، عملکرد کولر را در حالت‌های سرمایش و گرمایش تنظیم می‌کند. اجزای اصلی شیر برقی کولر گازی عبارتند از:

🔹 بدنه شیر
این محفظه فلزی طراحی شده است تا مسیرهای مختلف عبور گاز مبرد در آن قرار گیرد. این مسیرها به‌گونه‌ای تنظیم شده‌اند که با حرکت پیستون داخلی، جهت حرکت گاز تغییر می‌کند و انتقال مبرد را در حالت‌های مختلف هدایت می‌کند.

🔹 بوبین یا سیم‌ پیچ مغناطیسی
بوبین یک سیم‌ پیچ الکتریکی است که با دریافت ولتاژ، میدان مغناطیسی تولید می‌کند و این میدان باعث حرکت پیستون داخلی شیر می‌شود. بوبین نقش محرک اصلی شیر را ایفا می‌کند و سیستم را به طور دقیق کنترل می‌نماید.

🔹 پیستون یا سوپاپ داخلی
پیستون یا سوپاپ داخلی قطعه‌ای متحرک است که با تحریک بوبین جابه‌جا می‌شود و به این ترتیب مسیر عبور گاز را تغییر می‌دهد. این بخش از شیر، فرآیند تغییر مسیر گاز را به‌صورت دقیق انجام می‌دهد.

🔹 لوله‌های متصل به شیر
شیر برقی دارای چهار لوله است که به ترتیب به کمپرسور، کندانسور، اواپراتور و مسیر برگشت گاز متصل می‌شوند. این لوله‌ها وظیفه انتقال گاز به مسیرهای مورد نظر را بر عهده دارند تا عملکرد سیستم تبرید به درستی انجام شود.

🔹 فنر بازگردان (در برخی مدل‌ها)
در مدل‌های خاصی از شیر برقی، فنر بازگردان وجود دارد که در صورت قطع برق، پیستون را به موقعیت اولیه خود باز می‌گرداند. استفاده از این فنر بستگی به طراحی شرکت سازنده دارد و در همه مدل‌ها وجود ندارد.

شناخت این اجزا و عملکرد هر یک از آنها به شما کمک می‌کند تا در صورت بروز مشکل در شیر برقی کولر گازی، علت خرابی را شناسایی کرده و اقدامات لازم را انجام دهید.

نقشه شیر برقی کولر گازی و نحوه عملکرد آن

شیر برقی کولر گازی در سیستم‌های دوکاره، وظیفه دارد تا مسیر گاز مبرد را بین دو حالت سرمایش و گرمایش تغییر دهد. این تغییر مسیر به طور خودکار توسط بوبین شیر برقی و پیستون داخلی انجام می‌شود که به سیستم کولر گازی اجازه می‌دهد در فصول مختلف، از یک سیستم تبرید برای تولید گرما یا سرما استفاده کند. نحوه عملکرد شیر برقی به این صورت است:

🔹 در حالت سرمایش:
در این حالت، گاز داغ تولید شده توسط کمپرسور ابتدا وارد کندانسور می‌شود تا خنک شود، سپس به پنل داخلی منتقل می‌شود و فرآیند سرمایش انجام می‌گیرد. در این وضعیت، بوبین شیر برقی غیرفعال است و مسیر گاز به‌ صورت پیش‌فرض تنظیم شده است. گاز به راحتی از کندانسور به پنل داخلی جریان می‌یابد تا هوای سرد تولید شود.

🔹 در حالت گرمایش:
با فعال شدن بوبین شیر برقی، پیستون داخلی حرکت کرده و مسیر گاز معکوس می‌شود. به این ترتیب، گاز داغ مستقیماً وارد پنل داخلی می‌شود و گرما تولید می‌کند. در این حالت، بوبین شیر برقی فعال است و جهت گردش مبرد تغییر می‌یابد. این تغییر مسیر باعث می‌شود که سیستم تبرید بتواند به عنوان یک گرمایش عمل کند و هوای گرم تولید کند.

نقش این تغییر مسیر در شیر برقی، ایجاد امکان استفاده از یک سیستم تبرید برای تولید گرما در فصول سرد سال است. این ویژگی، شیر برقی را به قطعه‌ای حیاتی برای کولر گازی‌های دوکاره تبدیل می‌کند.

شیر برقی کولر گازی کجاست؟

شیر برقی کولر گازی در یونیت خارجی کولر گازی، که همان کندانسور است، قرار دارد. این قطعه معمولاً در کنار کمپرسور و مسیر لوله‌های گاز مبرد نصب می‌شود تا بتواند به‌طور مؤثر مسیر گاز مبرد را در مدار تبرید کنترل کند.

شیر برقی معمولاً به شکل یک بلوک فلزی با چهار لوله متصل است و یک بوبین الکتریکی (که ممکن است سیاه یا سبز رنگ باشد) در آن قرار دارد که عملکرد شیر را فعال می‌کند. این قطعه از بیرون کولر گازی قابل مشاهده است و نقش اصلی آن، کنترل ورود و خروج گاز مبرد در فرآیند تبرید است. نصب آن در فضای خارجی دستگاه، به این دلیل است که به راحتی می‌تواند مسیر گاز مبرد را در مدار تبرید تغییر دهد و به این ترتیب، عملکرد کولر گازی را در حالت‌های مختلف سرمایش و گرمایش تنظیم کند.

علت خرابی شیر برقی کولر گازی

شیر برقی کولر گازی که به عنوان شیر چهار طرفه در سیستم‌های دوکاره (گرمایش و سرمایش) عمل می‌کند، نقش کلیدی در تغییر مسیر جریان مبرد دارد. خرابی این قطعه می‌تواند عملکرد سیستم گرمایشی یا سرمایشی کولر را مختل کند. در ادامه به شش علت اصلی خرابی شیر برقی کولر گازی پرداخته‌ایم:

🔸 نوسانات شدید ولتاژ یا اتصال نادرست برق
بوبین شیر برقی که یک سیم‌ پیچ مغناطیسی است، با دریافت ولتاژ 220 ولت میدان مغناطیسی ایجاد می‌کند. اگر ولتاژ ورودی نوسان داشته باشد یا جریان بیش از حد وارد بوبین شود، این ممکن است باعث سوختن سیم‌ پیچ داخلی یا اتصال کوتاه شود. همچنین، سیم‌کشی نادرست یا اتصال مستقیم بدون رعایت پل حفاظتی می‌تواند باعث ایجاد جرقه، داغ شدن بیش از حد یا حتی آتش‌سوزی در بوبین شود.

🔸 نفوذ آب، رطوبت یا بخار به داخل بوبین
بوبین شیر برقی باید کاملاً عایق و خشک باقی بماند تا عملکرد الکترومغناطیسی خود را حفظ کند. اما در محیط‌های مرطوب یا روزهای بارانی، اگر آب یا بخار وارد بوبین شود، ممکن است باعث زنگ‌زدگی، پوسیدگی یا سوختن بوبین شود.

🔸 خرابی پیستون یا انسداد مسیر شیر
پیستون فلزی یا سوپاپ متحرک داخل شیر برقی باید با دریافت فرمان از بوبین، مسیر گاز را تغییر دهد. اگر پیستون به دلیل زنگ‌زدگی، گیر کردن یا شکستگی نتواند حرکت کند، حتی با سالم بودن بوبین، شیر قادر به تغییر وضعیت نخواهد بود.

🔸 دمای بیش از حد محیط اطراف کمپرسور
اگر کمپرسور بیش از حد داغ شود و تهویه مناسبی برای یونیت خارجی در نظر گرفته نشده باشد، ممکن است بوبین تحت تاثیر دمای بالا دچار افت عملکرد یا ذوب‌ شدن عایق سیم‌ پیچ شود. دمای بالا به مرور زمان عمر مفید بوبین را کاهش داده و می‌تواند باعث خرابی کامل آن شود.

🔸 وجود ناخالصی در مبرد یا روغن کمپرسور
اگر در هنگام شارژ گاز از مبرد غیراستاندارد یا آلوده استفاده شود، ممکن است ناخالصی‌هایی مانند ذرات فلز، روغن اکسیده یا آب وارد شیر برقی شوند. این مواد می‌توانند باعث گرفتگی در مسیر داخلی شیر، فرسایش اجزای مکانیکی و گیرکردن پیستون شوند.

🔸 پایان عمر مفید شیر برقی
همانند تمام قطعات الکترومکانیکی، شیر برقی کولر گازی نیز دارای عمر مفید محدود است. با گذشت زمان، به ویژه در حالت گرمایش، شیر برقی ممکن است دچار افت عملکرد یا خرابی کامل شود.

شناخت این علل می‌تواند به شما کمک کند تا پیش از بروز خرابی‌های جدی، به تعمیر یا تعویض شیر برقی کولر گازی خود بپردازید و عملکرد بهینه کولر را حفظ کنید.

علائم خرابی شیر برقی کولر گازی

خرابی شیر برقی کولر گازی می‌تواند باعث اختلال در عملکرد سیستم سرمایش و گرمایش شود و در برخی موارد، کولر را به طور کامل از کار بیندازد. در ادامه به مهم‌ترین علائم خرابی شیر چهار طرفه کولر گازی پرداخته‌ایم:

🔸 تغییر نکردن حالت دستگاه (گرما و سرما)
یکی از واضح‌ترین نشانه‌های خرابی شیر برقی، عدم توانایی کولر در تغییر وضعیت از سرمایش به گرمایش یا برعکس است. اگر کولر در حالت گرم تنظیم شده اما هوای سرد می‌دهد، یا برعکس، احتمال زیادی وجود دارد که شیر برقی در موقعیت نادرست گیر کرده باشد یا بوبین آن از کار افتاده باشد. در این حالت، اگر با زدن دکمه Mode صدای تغییر مسیر گاز (کلیک شیر) شنیده نشود، احتمال خرابی شیر بررسی می‌شود.

🔸 خروج هوای ولرم یا بدون سرمایش/گرمایش
اگر کولر هوای ولرم یا دمای نامتناسب تولید کند و سرمایش یا گرمایش موثر صورت نگیرد، ممکن است شیر برقی به درستی باز یا بسته نشده باشد. در این حالت، جریان مبرد به صورت ناقص یا اشتباه هدایت می‌شود و این مشکل معمولاً با کاهش راندمان عملکرد، افزایش زمان کارکرد کمپرسور و افزایش مصرف برق همراه است.

🔸 نبود صدای کلیک شیر هنگام تغییر حالت
شیر برقی باید در هنگام تغییر وضعیت (مثلاً از سرمایش به گرمایش) صدای کلیک یا ضربه سبک ایجاد کند. اگر این صدا شنیده نشود، ممکن است یکی از مشکلات زیر رخ داده باشد:

• بوبین شیر برقی از کار افتاده باشد،

• پیستون داخلی گیر کرده باشد،

• یا ولتاژ برق به بوبین نرسیده باشد.

عدم وجود صدای سوئیچینگ می‌تواند نشانه‌ای از سوختن بوبین یا عدم فعال‌سازی کامل شیر برقی باشد.

🔸 روشن ماندن کمپرسور ولی بدون اثر
اگر کمپرسور کار می‌کند، اما هیچ‌گونه سرمایش یا گرمایش در خروجی احساس نمی‌شود، ممکن است شیر برقی در حالت بسته گیر کرده باشد یا گاز را به مسیر اشتباهی هدایت کند. در این حالت، دستگاه ظاهراً روشن است، ولی هیچ‌کدام از چرخه‌های سرمایش یا گرمایش کار نمی‌کنند. این مشکل می‌تواند در تابستان منجر به عدم سرمایش و در زمستان به نبود گرمایش شود.

🔸 گرم شدن بیش از حد بوبین یا بوی سوختگی
اگر بوبین شیر برقی بیش از حد داغ شود یا بوی سوختگی از یونیت خارجی حس شود، ممکن است سیم‌ پیچ آن در حال سوختن باشد یا اتصال کوتاه رخ داده باشد. در این شرایط، خاموش کردن فوری کولر گازی توصیه می‌شود. در صورت بی‌توجهی، این مشکل می‌تواند باعث آتش‌سوزی در بوبین یا آسیب به سایر اجزای الکتریکی دستگاه شود.

🔸 صدای غیرعادی یا لرزش در یونیت بیرونی
گاهی اوقات در هنگام خرابی شیر برقی، صدای زوزه، وزوز مداوم یا لرزش غیرعادی از ناحیه بوبین شنیده می‌شود که نشان‌دهنده گیرکردن پیستون یا وجود مشکل در میدان مغناطیسی بوبین است.

شناخت این علائم به شما کمک می‌کند تا در صورت بروز مشکل در شیر برقی کولر گازی، اقدام فوری برای تعمیر یا تعویض قطعه انجام دهید.

نحوه تست شیر برقی کولر گازی

شیر برقی کولر گازی، که توسط یک بوبین مغناطیسی کنترل می‌شود، در صورت خرابی می‌تواند عملکرد سرمایش یا گرمایش دستگاه را مختل کند. بنابراین، تست دقیق عملکرد شیر برقی با استفاده از ابزار مناسب مانند مولتی‌متر و دانش کافی از نحوه عملکرد آن، برای تعمیرکاران یا کاربران حرفه‌ای ضروری است. در ادامه، نحوه تست شیر چهار طرفه کولر گازی را بررسی کرده‌ایم:

🔧 ابزارهای مورد نیاز

• مولتی‌متر دیجیتال یا آنالوگ (برای تست مقاومت و ولتاژ)

• پیچ‌ گوشتی و ابزار باز کردن یونیت بیرونی (جهت دسترسی به بوبین)

• دستکش ایمنی (برای جلوگیری از برق‌گرفتگی)

• فازمتر یا تستر برق (در صورت نیاز برای بررسی وجود برق در بوبین)

🔸 تست مقاومت بوبین شیر برقی با مولتی‌متر

این تست کمک می‌کند تا بررسی کنیم آیا سیم‌ پیچ داخلی بوبین سالم است یا دچار اتصال کوتاه یا قطعی شده است:

💡 نحوه تست

1. پیش از هر اقدامی، برق دستگاه را به‌طور کامل قطع کنید.

2. سیم‌های بوبین را از محل اتصال به برد یا ترمینال جدا کنید.

3. مولتی‌متر را روی حالت اهم (Ω) قرار دهید.

4. دو سر پراب مولتی‌متر را به دو سر بوبین متصل کنید.

5. عدد نمایش داده شده روی صفحه مولتی‌متر را یادداشت کنید.

✅ اگر عدد مقاومتی بین 200 تا 800 اهم باشد، بوبین سالم است.

❌ اگر عدد زیر 10 اهم یا صفر باشد، بوبین سوخته یا اتصال داخلی دارد.

⚠️ عدد بی‌نهایت (OL) نشان‌دهنده آن است که مدار داخلی باز است و بوبین معیوب می‌باشد.

🔸 تست برق‌دار بودن بوبین در زمان عملکرد (ولتاژ ورودی)

این مرحله باید حتما توسط افراد متخصص انجام شود چون با برق زنده سر و کار داریم. در این مرحله بررسی می‌کنیم که آیا بوبین از برد فرمان برق دریافت می‌کند یا خیر:

💡 نحوه تست

1. دستگاه را روشن کرده و در حالت سرمایش یا گرمایش قرار دهید (بسته به مدل کولر).

2. مولتی‌متر را روی حالت ولت AC (V~) تنظیم کنید.

3. دو پراب مولتی‌متر را به دو سر بوبین که به برد متصل هستند بزنید.

4. عدد نمایش داده شده را بررسی کنید.

✅ اگر مقدار 220 ولت (یا 24 ولت در مدل‌های خاص) نمایش داده شود و بوبین کار نکند، به این معناست که بوبین خراب است.

❌ اگر ولتاژی وجود ندارد، به این معناست که مشکل از برد کنترل یا قطع‌ شدگی در مسیر سیم‌ کشی است.

با انجام این تست‌ها می‌توانید به راحتی وضعیت شیر برقی کولر گازی را بررسی کرده و در صورت نیاز به تعمیرات، اقدامات لازم را انجام دهید.

آیا تعمیر شیر برقی اسپلیت ممکن است؟

یکی از اصلی‌ترین سوالات مصرف‌کنندگان در هنگام خرابی شیر برقی کولر گازی این است که آیا تعمیر شیر چهار طرفه کولر گازی ممکن است؟ پاسخ به این سوال بستگی به نوع خرابی، میزان آسیب و دسترسی به قطعات جایگزین دارد. در بسیاری از موارد، تعمیر شیر برقی اسپلیت امکان‌پذیر است، به ویژه اگر خرابی محدود به بخش‌های خاصی از این قطعه باشد. شیر برقی کولر گازی یک قطعه پیچیده است که از دو بخش اصلی الکتریکی (بوبین) و مکانیکی (بدنه و پیستون داخلی) تشکیل شده است.

مواردی که شیر برقی کولر گازی قابل تعمیر است:

🔧 1. خرابی بوبین شیر برقی (قسمت الکتریکی)
این یکی از رایج‌ترین خرابی‌ها است و معمولاً قابل تعمیر یا تعویض می‌باشد. در بسیاری از موارد، تعویض بوبین به‌تنهایی امکان‌پذیر است و نیازی به تعویض کل شیر نیست. بوبین شیر برقی معمولاً به صورت جداگانه در بازار موجود است و به راحتی می‌توان آن را تعویض کرد.

🔧 2. نشتی جزئی از محل اتصالات مسی یا جوشکاری اطراف شیر
گاهی اوقات، نشتی گاز از محل اتصالات شیر، به ویژه در اطراف جوشکاری‌های مسی، رخ می‌دهد. اگر نشتی از خود شیر نباشد و فقط در محل جوشکاری مشکل ایجاد شده باشد، می‌توان با تعمیر محل جوش (با استفاده از دستگاه جوش نقره یا جوش مس) مشکل را برطرف کرد.

🔧 3. سفت شدن پیستون داخلی به دلیل رسوبات یا آلودگی گاز
اگر پیستون داخلی شیر گیر کرده باشد، اما شیر باز باشد و اجزای داخلی سالم باقی بمانند، می‌توان با شست‌وشو یا ضربه‌ی دقیق فنی، عملکرد شیر را بازیابی کرد. این کار نیاز به تجربه دارد و در همه موارد ممکن است موفقیت‌آمیز نباشد.

در نتیجه، تعمیر شیر برقی اسپلیت در برخی از موارد ممکن است، اما بستگی به نوع خرابی و وضعیت قطعه دارد. در صورتی که مشکلاتی از این دست برای شما پیش آمد، توصیه می‌شود که از تکنسین‌های متخصص برای انجام تعمیرات استفاده کنید تا از آسیب‌های بیشتر جلوگیری شود.

مواردی که شیر برقی کولر گازی قابل تعمیر نیست

در برخی موارد، شیر برقی کولر گازی به دلایل مختلف قابل تعمیر نیست. در اینجا به مهم‌ترین موارد اشاره شده است که در صورت بروز آن‌ها، تعمیر شیر برقی دیگر ممکن نخواهد بود:

🔧 1. خرابی مکانیکی داخلی (شکستگی یا خرابی پیستون شیر)
اگر اجزای داخلی شیر مانند پیستون، سوپاپ یا مسیرهای داخلی شیر شکسته یا معیوب شده باشند، تعمیر آن عملاً غیرممکن است. شیرهای چهار طرفه به‌طور معمول به صورت جوش‌ خورده و یکپارچه طراحی می‌شوند و نمی‌توان قطعات داخلی آن‌ها را جدا یا تعویض کرد.

🔧 2. نشتی از بدنه اصلی شیر یا ترک خوردگی آن
اگر بدنه فلزی شیر ترک بردارد یا سوراخ شود، دیگر امکان ترمیم ایمن و بادوام آن وجود ندارد. در این حالت، تنها گزینه موجود تعویض کامل شیر برقی است.

🔧 3. فرسودگی کامل شیر در دستگاه‌های قدیمی
در کولرهای گازی که بیش از 10 سال عمر دارند، ممکن است شیر به دلیل فرسایش عمومی، زنگ‌زدگی یا عدم عملکرد پیوسته خراب شود. در این موارد، تعمیر شیر برقی به صرفه نخواهد بود و بهترین گزینه تعویض شیر است. علاوه بر این، شیرهای قدیمی ممکن است با قطعات یدکی سازگار نباشند، که این نیز فرآیند تعمیر را دشوار می‌کند.

در نتیجه، در صورت بروز این مشکلات، تعویض شیر برقی کولر گازی بهترین و مقرون به صرفه‌ترین راه حل است.

آیا حذف شیر برقی کولر گازی امکان‌پذیر است؟

همانطور که در بخش‌های قبل توضیح داده شد، شیر برقی کولر گازی وظیفه دارد تا مدار سرمایش کولر گازی را به حالت گرمایش تعویض کند. در صورتی که این قطعه دچار خرابی شود، راه حل برطرف کردن مشکل، حذف شیر برقی نیست. حذف این قطعه عملاً باعث از بین رفتن قابلیت گرمایش کولر گازی می‌شود و عملکرد دستگاه محدود می‌شود. به طور کلی، حذف شیر برقی کولر گازی امکان‌پذیر نیست و توصیه نمی‌شود. دلایل این مسئله عبارتند از:

🔧 ۱. محدود شدن عملکرد کولر گازی
با حذف شیر برقی، دستگاه فقط در یک حالت (معمولاً سرمایش) کار می‌کند و قادر به تولید گرمایش نخواهد بود. این باعث می‌شود که عملکرد کولر گازی به طور قابل توجهی محدود و ناقص شود.

🔧 ۲. اختلال در فشار گاز و جریان مبرد
شیر برقی وظیفه دارد مسیر گاز را به‌طور دقیق و کنترل‌شده تغییر دهد. حذف آن باعث اختلال در فشار گاز و جریان مبرد خواهد شد، که ممکن است به سایر قطعات مهم کولر گازی مانند کمپرسور، اواپراتور و کندانسور آسیب وارد کند.

🔧 ۳. نشتی گاز و خطرات ایمنی
باز کردن مسیر و حذف شیر برقی می‌تواند منجر به نشتی گاز شود. این مسئله از نظر فنی و ایمنی بسیار خطرناک است و می‌تواند منجر به مشکلات جدی در عملکرد دستگاه و حتی خطرات جانی و مالی گردد.

🔧 ۴. تعمیر یا تعویض به جای حذف
به جای حذف شیر برقی، تعمیر یا تعویض آن بهترین گزینه است. اگر شیر برقی خراب شده و دستگاه فقط نیاز به سرمایش دارد، می‌توان به طور موقت دستگاه را در حالت سرمایش نگه داشت، اما با استفاده از شیر برقی سالم. در برخی دستگاه‌های تک‌حالته (فقط سرمایش یا فقط گرمایش) ممکن است شیر برقی وجود نداشته باشد، اما در کولرهای دوحالته حذف شیر برقی ممکن نیست.

در نتیجه، برای حفظ عملکرد بهینه و جلوگیری از آسیب به دستگاه، بهتر است شیر برقی کولر گازی تعمیر یا تعویض شود تا دستگاه بتواند به درستی عمل کند.

آموزش تعویض شیر برقی کولر گازی در 8 مرحله

توجه: تعویض شیر برقی کولر گازی نیاز به تخصص و مهارت بیشتری دارد. اگر دانش کافی ندارید، توصیه می‌شود این کار را به متخصصین بسپارید. در اینجا گام به گام روش تعویض شیر برقی کولر گازی توضیح داده شده است:

🔧 1. آماده‌ سازی و رعایت نکات ایمنی قبل از شروع
قبل از شروع کار، برق دستگاه را به طور کامل قطع کنید تا از خطر برق‌گرفتگی جلوگیری شود. اگر دستگاه به پریز وصل است، سیم برق را بکشید و فیوز مربوط به کولر گازی را قطع کنید. پس از قطع برق، دستگاه را برای چند دقیقه خاموش بگذارید تا فشار گاز کمی کاهش یابد.

ابزارهای مورد نیاز

• آچارهای مخصوص لوله‌ کشی مسی و آچار فرانسه

• دستگاه جوش گاز (جوش نقره یا جوش مس) همراه با لوازم جانبی

• پیچ‌ گوشتی‌ها، انبر قفلی، چاقوی برش

• مانومتر و تجهیزات شارژ گاز مبرد

• دستکش ایمنی، عینک محافظ و ماسک تنفسی

• دستگاه نشت‌ یاب گاز و محلول کف صابون

🔧 2. تخلیه کامل گاز مبرد از سیستم (فشارزدایی)
برای اطمینان از ایمنی و جلوگیری از نشت گاز، باید گاز مبرد به طور کامل تخلیه شود. از دستگاه‌های مخصوص بازیابی گاز مبرد استفاده کنید تا گاز به کپسول مخصوص منتقل شود. پس از بازیابی گاز، از مانومتر استفاده کنید تا مطمئن شوید فشار داخل سیستم به صفر یا نزدیک صفر رسیده است.

🔧 3. دسترسی به شیر برقی کولر گازی
شیر برقی یا شیر چهارطرفه معمولاً در مسیر اصلی مدار گاز قرار دارد. برای دسترسی به آن، باید پوشش‌های بیرونی کولر را باز کنید. برخی مدل‌ها دارای پوشش پلاستیکی یا فلزی هستند که باید با دقت باز کنید تا به شیر برقی برسید.

🔧 4. جدا کردن شیر برقی قدیمی
ابتدا سیم‌های برق بوبین را جدا کنید و محل اتصال آن‌ها را ثبت کنید. شیر برقی معمولاً با جوش به لوله‌های مسی متصل است. با استفاده از دستگاه جوش نقره یا جوش مس، لوله‌ها را به آرامی از شیر جدا کنید. مراقب باشید که به لوله‌ها و قطعات دیگر آسیب نرسد. پس از جدا کردن اتصالات، شیر را با دقت بیرون بیاورید.

🔧 5. آماده‌ سازی شیر برقی جدید برای نصب
شیر برقی جدید را از لحاظ فنی و ظاهری بررسی کنید و مطمئن شوید که سالم و بدون شکستگی است. لوله‌های مسی که به شیر متصل می‌شوند را با ابزار مناسب تمیز و صاف کنید تا جوشکاری محکم و بدون نشتی انجام شود.

🔧 6. نصب شیر برقی جدید
شیر برقی جدید را در جای خود نصب کرده و آن را محکم کنید. با استفاده از دستگاه جوش، لوله‌ها را به شیر متصل کنید. جوشکاری باید کاملاً محکم، بدون ترک و نشتی باشد. سپس سیم‌های برق بوبین را طبق نقشه‌ای که قبلاً ثبت کرده‌اید، به درستی وصل کنید.

🔧 7. تست نشت و شارژ گاز مبرد
با استفاده از محلول کف صابون یا دستگاه نشت‌یاب گاز، تمام اتصالات را بررسی کنید. گاز مبرد را با مانومتر مطابق با ظرفیت کولر گازی به سیستم تزریق کنید. پس از تزریق، دستگاه را به برق وصل کرده و عملکرد شیر برقی را تست کنید. مطمئن شوید که دستگاه به درستی از حالت سرمایش به گرمایش و بالعکس تغییر می‌کند.

🔧 8. بررسی نهایی و ایمنی
با استفاده از دماسنج، دمای هوای خروجی را در هر دو حالت سرمایش و گرمایش اندازه‌گیری کنید. اطمینان حاصل کنید که کولر در حالت کارکرد بدون صدای غیرعادی یا لرزش اضافی فعالیت می‌کند. پس از بررسی همه موارد، پوشش‌ها و کاورها را مجدداً نصب کنید.

با انجام این مراحل، شیر برقی کولر گازی به طور صحیح تعویض می‌شود و دستگاه شما عملکرد بهینه‌ای خواهد داشت.

برای حفظ عملکرد بهینه شیر برقی کولر گازی و افزایش طول عمر آن، رعایت نکات زیر ضروری است:

🔋 استفاده از برق با ولتاژ و کیفیت مناسب
از برق با ولتاژ مناسب استفاده کنید و در صورت امکان از استابلایزر یا محافظ برق بهره ببرید تا نوسانات برق نتواند به بوبین شیر برقی آسیب بزند.

🌬️ جلوگیری از ورود گرد و غبار و رطوبت
مراقب باشید که گرد و غبار و یخ‌زدگی و آب تجمع یافته وارد اطراف شیر برقی نشود. این عوامل می‌توانند باعث خرابی بوبین و سایر بخش‌های کولر گازی شوند.

🛠️ سرویس دوره‌ای کولر گازی
کولر گازی خود را به طور منظم و دوره‌ای سرویس کنید و بخش‌های مختلف دستگاه، از جمله شیر برقی را بررسی و تمیز نمایید. این کار از بروز مشکلات جدی جلوگیری می‌کند.

🔄 اجتناب از تغییرات مکرر حالت سرمایش و گرمایش
از تغییرات ناگهانی و مکرر حالت سرمایش به گرمایش و بالعکس خودداری کنید. این کار فشار زیادی به شیر برقی وارد می‌کند و می‌تواند به آن آسیب برساند.

🔧 استفاده از قطعات اصلی و اورجینال
هنگام تعویض شیر برقی، حتما از قطعات اصلی و اورجینال که متناسب با مدل کولر گازی شما هستند، استفاده کنید. این کار عملکرد بهینه و طول عمر قطعه را تضمین می‌کند.

💨 کنترل فشار گاز مبرد
فشار گاز مبرد را به صورت مرتب کنترل و در محدوده استاندارد تنظیم کنید تا فشار بیش از حد یا کمبود گاز فشار ناخواسته به شیر برقی وارد نکند.

🧹 نصب فیلترهای مناسب
برای جلوگیری از ورود ذرات معلق و آلاینده‌ها به شیر برقی، در مسیر مبرد فیلترهای مناسب نصب کنید. این کار از آسیب به شیر و کاهش کارایی دستگاه جلوگیری می‌کند.

رعایت این نکات به شما کمک می‌کند که کولر گازی شما همیشه در بهترین شرایط کاری قرار داشته باشد و شیر برقی آن از آسیب‌های احتمالی در امان بماند.

سوالات متداول درباره شیر برقی کولر گازی

🔧 شیر برقی کولر گازی چه وظیفه‌ای دارد؟
شیر برقی وظیفه تغییر مسیر جریان گاز مبرد را بر عهده دارد و باعث می‌شود که کولر گازی بین حالت سرمایش و گرمایش جابه‌جا شود.

🔧 علائم خرابی شیر برقی کولر گازی چیست؟
وقتی شیر برقی خراب می‌شود، سرمایش یا گرمایش دستگاه به درستی عمل نمی‌کند. کولر ممکن است در یک حالت ثابت بماند و همچنین صدای غیرعادی در هنگام تغییر حالت شنیده می‌شود.

🔧 چرا شیر برقی کولر گازی خراب می‌شود؟
نوسانات برق، تجمع رسوب و آلودگی در گاز مبرد، کارکرد طولانی‌مدت و استهلاک طبیعی، یا نصب و سرویس غیر استاندارد از جمله عوامل عمده خرابی این قطعه هستند.

🔧 شیر برقی کولر گازی کجاست؟
شیر برقی در یونیت خارجی (کندانسور) کولر گازی نصب شده و روی مسیر لوله‌های مسی سیکل تبرید قرار دارد.

🔧 آیا امکان تعمیر شیر برقی وجود دارد یا باید تعویض شود؟
در بیشتر موارد، به دلیل حساسیت قطعه و نقش حیاتی آن، تعویض شیر برقی پیشنهاد می‌شود. اما در برخی موارد خاص، امکان سرویس و تعمیر آن نیز وجود دارد.

🔧 آیا خرابی شیر برقی باعث افزایش مصرف برق می‌شود؟
بله، چون دستگاه نمی‌تواند به درستی عمل کند، کمپرسور و سایر بخش‌ها بیشتر از حد معمول کار می‌کنند و این امر باعث افزایش مصرف انرژی می‌شود.

🔧 چگونه شیر برقی کولر گازی را از مدار خارج کنیم؟
برای خارج کردن شیر برقی از مدار، باید ابتدا دستگاه را خاموش و برق آن را قطع کنید. سپس سیم‌ پیچ شیر برقی جدا شده و مسیر مبرد به صورت مستقیم تغییر می‌کند. این کار باید تنها توسط سرویس‌کار مجاز انجام شود تا از آسیب به کمپرسور و سیکل تبرید جلوگیری شود.

🔧 چگونه می‌توان از خرابی شیر برقی پیشگیری کرد؟
برای پیشگیری از خرابی شیر برقی، سرویس دوره‌ای کولر گازی، استفاده از برق‌گیر یا محافظ ولتاژ و شارژ گاز اصولی و استاندارد ضروری است.