منو

چه زمانی شمع خودرو را عوض کنیم؟

خودرو

در این مطلب ابتدا نقش شمع در موتور خودرو را بررسی می‌کنیم، سپس به معرفی انواع شمع خودرو از نظر جنس مواد سازنده می‌پردازیم؛ بعد از آن علائم زمان تعویض شمع خودرو و همچنین علائم ظاهری خرابی شمع خودرو را توضیح می‌دهیم، دلایل خرابی شمع موتور خودرو را مرور می‌کنیم، روش‌های تست و آزمایش خرابی شمع خودرو را معرفی می‌کنیم و در پایان، نحوه تعویض شمع خودرو را مرحله‌به‌مرحله بیان می‌کنیم.

چه زمانی شمع خودرو را عوض کنیم؟
دسته‌بندی: خودرو

چه زمانی شمع خودرو را عوض کنیم؟

با وجود تمام پیشرفت‌ها در سیستم جرقه‌زنی خودرو از اولین موتورهای بنزینی تا امروز، شمع موتور هنوز هم یکی از حیاتی‌ترین قطعات این سیستم است و نقش اصلی را در ایجاد جرقه و احتراق ایفا می‌کند. هرچند در خودروهای جدید بعضی قطعات مثل وایر شمع حذف شده‌اند و جای خود را به کوئل (Coil-on-Plug) داده‌اند، اما شمع خودرو همچنان تعیین‌کننده‌ی کیفیت احتراق، شتاب، مصرف سوخت و سلامت موتور است.

بهترین زمان تعویض شمع خودرو

عملکرد درست شمع مستقیماً روی روشن شدن سریع خودرو، کاهش ریپ زدن، جلوگیری از بد کار کردن موتور، کم شدن لرزش و کاهش آلایندگی اثر می‌گذارد؛ به همین دلیل لازم است در سرویس‌های دوره‌ای و وقتی به پایان عمر این قطعه نزدیک می‌شوید، تست شمع انجام شود و در صورت مشاهده علائم خرابی شمع، آن را با یک شمع استاندارد و مناسب خودرو جایگزین کنید. بنابراین آگاهی از بهترین زمان تعویض شمع خودرو، شناخت نشانه‌های تمام شدن شمع و یادگیری نحوه تعویض شمع ماشین کمک می‌کند تا موتور نرم‌تر کار کند، مصرف بنزین کمتر شود و خودرو عمر مفید بیشتری داشته باشد.

نقش شمع در موتور خودرو

شمع موتور را می‌توان آخرین و مهم‌ترین قطعه در زنجیره سیستم جرقه‌زنی دانست؛ چون جرقه‌ای که شمع تولید می‌کند، آخرین مرحله قبل از شروع احتراق کامل در سیلندر است. در واقع پس از ایجاد جرقه توسط شمع، فرآیند سوختن مخلوط سوخت و هوا آغاز می‌شود و سپس مرحله‌ی تولید قدرت، حرکت پیستون و آزاد شدن انرژی شکل می‌گیرد. به همین دلیل، شمع‌ها به‌عنوان مرحله نهایی سیستم جرقه‌زنی نقش بسیار مهمی در کیفیت احتراق، راندمان موتور و عملکرد خودرو دارند. هرچه قدرت جرقه و کیفیت شعله‌زنی بالاتر باشد، احتراق کامل‌تر اتفاق می‌افتد و نتیجه آن شتاب بهتر، مصرف سوخت کمتر، کاهش ریپ زدن و آلایندگی پایین‌تر خواهد بود.

انواع شمع خودرو از نظر جنس مواد سازنده

شمع خودرو را می‌توان از نظر ابعاد، طول رزوه، گرم یا سرد بودن، نوع موتور (کاربراتوری/انژکتوری)، شکل جرقه و تعداد الکترودها دسته‌بندی کرد؛ اما این موارد بیشتر مشخص می‌کنند شمع برای چه خودرویی مناسب است و لزوماً تعیین‌کننده‌ی اصلی طول عمر شمع نیستند. مهم‌ترین دسته‌بندی که مستقیماً روی دوام، قدرت جرقه، کیفیت احتراق و زمان تعویض شمع خودرو اثر می‌گذارد، جنس الکترودهای مثبت و منفی شمع است؛ همان چیزی که باعث می‌شود شمع‌ها را با نام‌های شمع نیکلی (مسی/معمولی)، شمع پلاتینیوم و شمع ایریدیوم بشناسیم. به‌طور کلی، شمع‌های نیکلی کمترین طول عمر را دارند، شمع‌های پلاتینیوم عمر متوسط و عملکرد بهتر ارائه می‌دهند و شمع‌های ایریدیومی به دلیل مقاومت بالا، بیشترین عمر و جرقه قوی‌تر را ایجاد می‌کنند.

1) شمع مسی یا نیکلی (شمع معمولی)

رایج‌ترین و اقتصادی‌ترین مدل بازار، شمع‌های مسی/نیکلی هستند. در این نوع شمع‌ها معمولاً الکترود کناری از جنس مس و الکترود مرکزی از آلیاژهای نیکل (به‌همراه کروم یا مواد مشابه) ساخته می‌شود. قطر الکترود مرکزی معمولاً حدود ۲.۵ میلی‌متر است و چون نوک آن به شکل سوزنی و ظریف نیست، برای تولید جرقه به ولتاژ بالاتر نیاز دارد. از طرفی نیکل فلزی نسبتاً نرم است و همین موضوع باعث می‌شود سایش الکترود سریع‌تر اتفاق بیفتد و عمر شمع کمتر باشد.

  • مزایا: قیمت پایین، مناسب خودروهای قدیمی و موتورهای ساده

  • معایب: عمر کوتاه‌تر، نیاز به ولتاژ بیشتر، جرقه ضعیف‌تر نسبت به مدل‌های پیشرفته

  • تحمل دمایی: حدود ۱۰۰۰ درجه سانتی‌گراد

  • طول عمر معمول: حدود ۲۰ تا ۴۰ هزار کیلومتر (بسته به سلامت موتور و کیفیت سوخت)

✅ نکته مهم: کیفیت بنزین و سلامت موتور می‌تواند عمر شمع را به‌شدت تغییر دهد؛ سوخت بی‌کیفیت باعث رسوب‌گرفتن/گچه زدن سر شمع می‌شود و کارایی شمع را پایین می‌آورد.

2) شمع پلاتینیوم (تک پلاتین و دو پلاتین)

چون نیکل مقاومت حرارتی و سایشی کمتری دارد، در شمع‌های تک پلاتینیوم یک قطعه کوچک (پولک) از جنس پلاتینیوم روی الکترود مرکزی قرار می‌گیرد تا هم عمر شمع افزایش پیدا کند و هم به دلیل قطر کمتر نوک الکترود، جرقه قوی‌تر و دقیق‌تر باشد.
نوع دیگر، شمع دو پلاتینیوم است که علاوه بر الکترود مرکزی، روی الکترود کناری هم پولک پلاتینیوم دارد و برای برخی موتورهای دارای Waste Spark System گزینه بسیار مناسبی محسوب می‌شود.

  • مزایا: جرقه قوی‌تر، دوام بالاتر، گزینه عالی برای ارتقا از شمع معمولی

  • تحمل دمایی: حدود ۲۵۰۰ درجه سانتی‌گراد

  • طول عمر معمول: حدود ۶۰ تا ۱۰۰ هزار کیلومتر (در شرایط استاندارد)

3) شمع ایریدیوم (Irdium / Iridium + Platinum Tip)

ایریدیوم فلزی بسیار مقاوم در برابر سایش و حرارت است و معمولاً حدود ۲۵٪ عمر بیشتر نسبت به پلاتینیوم ارائه می‌دهد. به دلیل قیمت بالای این فلز، سازندگان قطر الکترود مرکزی را بسیار کم (در حد ۰.۴ میلی‌متر) طراحی می‌کنند؛ نتیجه این کار، جرقه قوی‌تر، احتراق کامل‌تر و عملکرد بهتر موتور است. به همین دلیل، شمع ایریدیوم برای خودروهای جدید با سیستم کویل روی شمع (Coil-on-Plug) انتخاب فوق‌العاده‌ای است. در برخی مدل‌ها نوک الکترود کناری U یا V شکل است که نمونه V شکل معمولاً جرقه قوی‌تری تولید می‌کند.

  • مزایا: بیشترین طول عمر، جرقه بسیار قوی، مناسب موتورهای جدید و تقویت‌شده

  • تحمل دمایی: حدود ۴۰۰۰ درجه سانتی‌گراد (بالاترین مقدار بین انواع شمع)

  • طول عمر معمول: حدود ۱۰۰ تا ۱۶۰ هزار کیلومتر (بسته به شرایط)

علائم زمان تعویض شمع خودرو

شمع خودرو نقش مستقیم در کیفیت احتراق، راندمان موتور و مصرف سوخت دارد. وقتی شمع‌ها ضعیف یا خراب شوند، احتراق کامل انجام نمی‌شود و نتیجه‌اش مشکلاتی مثل کاهش قدرت موتور، لرزش، ریپ زدن، افزایش مصرف بنزین و بالا رفتن آلایندگی است. اگر یک یا چند مورد از علائم زیر را دیدید، به احتمال زیاد زمان تعویض شمع ماشین رسیده است.

1) افزایش آلایندگی و خام‌سوزی

خرابی شمع باعث می‌شود بخشی از سوخت به‌طور کامل نسوزد و به صورت هیدروکربن نسوخته از اگزوز خارج شود. در این حالت معمولاً:

  • در معاینه فنی اخطار آلایندگی بالا دریافت می‌کنید.

  • از اگزوز بوی خام‌سوزی به‌وضوح احساس می‌شود.

2) دل زدن و ریپ زدن موتور (درجا و هنگام شتاب)

یکی از رایج‌ترین نشانه‌ها، ریپ زدن موتور است؛ هم در دور آرام (درجا) و هم هنگام شتاب‌گیری.
در دور آرام، چون فاصله زمانی جرقه‌ها کمتر است، اگر شمع نتواند جرقه منظم و قوی تولید کند، موتور با لرزش و قطع‌ووصلی خودش را نشان می‌دهد. این مشکل در دورهای بالا هم تشدید می‌شود و باعث کم آوردن موتور زیر بار می‌شود.

3) استارت خوردن زیاد (خصوصاً صبح‌ها و در هوای سرد)

اگر خودرو برای روشن شدن بیش از حد استارت می‌خورد یا دیر روشن می‌شود، یکی از دلایل مهم می‌تواند ضعف شمع یا اختلال در سیستم جرقه‌زنی باشد. این علامت معمولاً وقتی موتور سرد است بیشتر دیده می‌شود.

4) روشن شدن چراغ چک موتور

چراغ چک می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد، اما در بسیاری از خودروهای جدید، خرابی شمع (Misfire) یا کار نکردن شمع یک سیلندر باعث روشن شدن آن می‌شود. همچنین اگر به‌خاطر احتراق ناقص، آلایندگی بالا برود در برخی خودروها چراغ چک هم روشن می‌شود.

5) بالا رفتن مصرف سوخت

وقتی شمع درست کار نکند، بخشی از سوخت هدر می‌رود و توان موتور پایین می‌آید. در نتیجه برای جبران افت قدرت، راننده ناخودآگاه گاز بیشتری می‌دهد و این یعنی افزایش مصرف بنزین.

6) کاهش محسوس شتاب و کشش خودرو

احتراق ناقص = قدرت کمتر. اگر شتاب خودرو مثل قبل نیست، کشش کم شده یا در سربالایی‌ها افت کرده، احتمالاً شمع‌ها نتوانسته‌اند جرقه کافی ایجاد کنند و موتور توان سابق را ندارد.

علائم ظاهری خرابی شمع خودرو

علاوه بر نشانه‌هایی که خرابی شمع در کارکرد موتور ایجاد می‌کند، با یک بررسی ساده می‌توان از روی ظاهر شمع هم فهمید آیا شمع به پایان عمرش رسیده و زمان تعویض شمع خودرو فرا رسیده یا نه. مهم‌ترین علائم ظاهری عبارت‌اند از:

🔧 کوتاه شدن الکترود میانی شمع

با کارکرد طولانی، نوک الکترود به‌مرور خورده می‌شود و فاصله جرقه تغییر می‌کند؛ در نتیجه جرقه ضعیف‌تر شده و احتراق کیفیت گذشته را ندارد.
گاهی می‌توان با تنظیم فیلر (فاصله الکترود میانی و کناری) برای مدت کوتاهی عملکرد را بهتر کرد، اما اگر الکترود بیش از حد کوتاه یا ساییدگی شدید دیده شود، بهترین کار تعویض شمع است.

🧰 آسیب‌های فیزیکی و تغییر شکل ظاهری

هر نوع ضربه، شکستگی یا تغییر شکل در بدنه شمع نشان می‌دهد که دیگر قابل اعتماد نیست و باید تعویض شود. موارد رایج:

  • له‌شدن یا خم شدن الکترود کناری

  • ترک خوردن یا شکستن چینی شمع

  • جدا شدن الکترود میانی

  • سوختگی یا تغییر رنگ غیرعادی

شمع آسیب‌دیده ممکن است جرقه نامنظم بزند و باعث ریپ زدن یا بد کار کردن موتور شود؛ پس بهتر است بدون ریسک، تعویض شود.

🛢️ سوختن شمع به‌دلیل روغن‌سوزی

وقتی موتور روغن‌سوزی شدید داشته باشد، روغن وارد سیلندر می‌شود و روی نوک شمع می‌نشیند و باعث چرب شدن، دوده گرفتن و اختلال در جرقه‌زنی می‌شود. تکرار این وضعیت می‌تواند شمع را از کار بیندازد و شما را مجبور به تعویض شمع کند.

دلایل خرابی شمع موتور خودرو

شمع خودرو یک قطعه مصرفی است و معمولاً بعد از رسیدن به کارکرد استاندارد باید تعویض شود؛ اما در بعضی شرایط، شمع‌ها خیلی زودتر از موعد دچار مشکل می‌شوند و عملکرد موتور را تحت تأثیر قرار می‌دهند. مهم‌ترین دلایل خرابی شمع موتور شامل موارد زیر است:

⛽ کیفیت پایین سوخت

بنزین بی‌کیفیت و ناخالصی‌های موجود در آن باعث ایجاد رسوبات گچ‌مانند روی نوک شمع می‌شود. این رسوبات می‌توانند جرقه‌زنی را ضعیف کنند و باعث بد کار کردن موتور، ریپ زدن و خام‌سوزی شوند؛ در نتیجه طول عمر شمع کاهش پیدا می‌کند.

⚡ ایراد در سیستم جرقه‌زنی

خرابی قطعاتی مثل کوئل، وایر (در خودروهای قدیمی)، دلکو، یا اتصالات برق می‌تواند باعث جرقه نامنظم و فشار اضافی به شمع شود.
نکته مهم این است که همیشه جرقه خیلی قوی هم ایده‌آل نیست؛ چون جرقه‌های بیش‌ازحد پرقدرت (به‌خصوص در سیستم‌های معیوب) می‌تواند باعث سایش سریع‌تر الکترود و کوتاه شدن عمر شمع شود.

🛠️ مشکلات فنی و سلامت موتور

وضعیت موتور نقش مستقیم در عمر شمع دارد. مشکلاتی مثل:

  • خام‌سوزی

  • روغن‌سوزی

  • ورود آب یا ضدیخ به سیلندر
    باعث آلودگی نوک شمع، اختلال در جرقه‌زنی و در نهایت خرابی زودهنگام شمع می‌شوند.

🔩 انتخاب اشتباه شمع یا آسیب فیزیکی

اگر شمع مدل نامناسب (طول رزوه یا اندازه اشتباه) برای خودرو انتخاب شود، ممکن است نوک شمع داخل محفظه احتراق بیش از حد جلو بیاید و حتی در موارد شدید، برخورد پیستون با شمع رخ دهد. این اتفاق می‌تواند هم باعث خرابی شمع شود و هم آسیب جدی به پیستون و موتور وارد کند.

🌡️ دمای بیش از حد موتور و شمع بی‌کیفیت

بالا رفتن دمای موتور (به‌دلیل ایراد در سیستم خنک‌کاری یا رانندگی تحت فشار) می‌تواند به شمع آسیب بزند و باعث ذوب شدن یا تغییر شکل الکترودها شود. این مشکل در شمع‌های تقلبی و بی‌کیفیت خیلی سریع‌تر اتفاق می‌افتد و حتی ممکن است موتور را هم دچار مشکل کند.

تست و آزمایش خرابی شمع خودرو

شمع خودرو را می‌توان هم روی خودرو و هم با باز کردن شمع‌ها و استفاده از دستگاه تست شمع بررسی کرد. اما یک نکته مهم: روش قدیمیِ تست شمع با نزدیک کردن وایر به بدنه موتور (که در خودروهای کاربراتوری رایج بود) در خودروهای انژکتوری می‌تواند باعث آسیب به ECU (کامپیوتر خودرو) شود. اگر هم مجبور به انجام این کار شدید، باید فقط چند ثانیه کوتاه انجام شود و در عمل این روش بیشتر برای بررسی وایر و کوئل کاربرد دارد تا سنجش دقیق سلامت شمع.

🔥 تست شمع در زمان روشن بودن خودرو

یکی از ساده‌ترین روش‌های تست شمع، بررسی عملکرد آن در زمان روشن بودن موتور است. این روش بیشتر برای خودروهای قدیمی‌تر دارای وایر شمع مناسب است (نه خودروهایی که کوئل روی شمع دارند).
قبل از انجام تست، باید مطمئن باشید سایر اجزای سیستم جرقه‌زنی سالم هستند.

روش انجام:

  • موتور را روشن کنید و اجازه دهید در حالت دور آرام کار کند.

  • با رعایت کامل ایمنی (و ترجیحاً با دستکش)، وایر هر شمع را به‌صورت جداگانه و به ترتیب کمی از روی شمع جدا کنید.

  • هم‌زمان، تغییر رفتار موتور را دقیق بررسی کنید.

✅ نتیجه‌گیری:

  • اگر با جدا کردن وایر هیچ تغییری در کارکرد موتور ایجاد نشد، احتمالاً آن سیلندر مشکل شمع دارد (یا حتی ممکن است ایراد از سوپاپ‌ها یا بخش مکانیکی همان سیلندر باشد).

  • اگر موتور لرزید، دور موتور افت کرد یا بد کار کرد، یعنی آن سیلندر در حالت عادی درست کار می‌کرده و سیستم جرقه‌زنی و عملکرد آن سیلندر به احتمال زیاد سالم است.

این تست اگر توسط فرد باتجربه انجام شود، می‌تواند تا حد زیادی وضعیت شمع، جرقه‌زنی و حتی عملکرد سوپاپ‌های همان سیلندر را مشخص کند.

🧪 استفاده از دستگاه تست شمع

روش دقیق‌تر و مطمئن‌تر، باز کردن شمع‌ها و بررسی آن‌ها با دستگاه تست شمع است. در این روش:

  • می‌توانید ظاهر شمع را کامل بررسی کنید (رسوب، دوده، چربی، ترک و…).

  • سپس شمع روی دستگاه قرار می‌گیرد و شدت و شکل جرقه در شرایط مختلف (مثل دور موتورهای متفاوت) دیده می‌شود.

  • اگر جرقه ضعیف، نامنظم یا قطع‌ووصلی باشد، شمع معیوب است و باید تعویض شود.

  • همچنین می‌توان عملکرد هر سیلندر را دقیق‌تر تخمین زد و اگر یک سیلندر ضعیف‌تر کار کند، سریع مشخص می‌شود.

نحوه تعویض شمع خودرو

تعویض شمع موتور در بسیاری از خودروهای رایج داخل کشور کار سختی نیست و معمولاً از ابتدایی‌ترین سرویس‌هایی است که خیلی از راننده‌ها هم انجام می‌دهند. با این حال، در بعضی خودروها برای دسترسی به شمع‌ها باید قطعاتی مثل کوئل‌ها یا بخش‌هایی از پوشش موتور را باز کرد؛ پس اگر تجربه کافی ندارید، بهتر است طبق دفترچه تعمیر و نگهداری پیش بروید یا از یک فرد ماهر کمک بگیرید.
شمع خودرو تأثیر مستقیم روی کیفیت احتراق، شتاب، مصرف سوخت و راندمان موتور دارد؛ هرچه شمع سالم‌تر باشد و جرقه بهتر و منظم‌تری تولید کند، احتراق کامل‌تر شده و انرژی موتور به شکل بهتری آزاد می‌شود.

🌡️ تعویض شمع را فقط روی موتور سرد انجام دهید

یکی از نکات بسیار مهمی که کمتر به آن توجه می‌شود این است که شمع را وقتی موتور گرم است باز نکنید. دلیلش این است که آلیاژ رزوه‌های شمع با آلیاژ سرسیلندر یکسان نیست و در زمان گرم شدن، انبساط آن‌ها متفاوت می‌شود. به همین خاطر باز کردن شمع روی موتور گرم معمولاً نیاز به نیروی بیشتری دارد و همین فشار می‌تواند باعث تنش یا خوردگی سطحی رزوه‌ها شود. این اتفاق در بلندمدت ممکن است به نشتی‌های ریز یا حتی خرابی محل رزوه منجر شود.
همچنین چون رزوه شمع درشت و نسبتاً طولانی است، اگر شمع درست روی رزوه ننشیند و شما با آچار فشار بیاورید، رزوه هرز می‌شود؛ مشکلی که گاهی هزینه سنگینی مثل تعمیر رزوه یا تعویض سرسیلندر به همراه دارد. پس در همین کار ساده هم کمی دقیق‌تر عمل کنید.

🧩 باز کردن وایرها یا کوئل‌ها

بعد از اینکه موتور کاملاً خنک شد، قطعاتی که روی شمع قرار دارند مثل وایر شمع (در خودروهای قدیمی) یا کوئل‌ها (در خودروهای جدید) را باز کنید. اگر مهارت کافی ندارید، حتماً از دفترچه خودرو یا یک فرد باتجربه کمک بگیرید تا به سوکت‌ها و اتصالات آسیبی وارد نشود.

🔧 باز کردن شمع‌ها با آچار شمع مناسب

بعد از دسترسی کامل به شمع‌ها، نوبت به باز کردن آن‌ها می‌رسد. برای این کار به آچار شمع نیاز دارید. به‌طور معمول شمع‌ها از نظر مهره آچارگیر در سه سایز رایج هستند:

  • 🛠️ ۱۴ میلی‌متر (بیشتر خودروهای جدید)

  • 🛠️ ۱۶ میلی‌متر (بسیاری از خودروهای قدیمی‌تر)

  • 🛠️ ۱۹ میلی‌متر (خودروهای خیلی قدیمی)

🧷 چیدن شمع‌ها به ترتیب باز شدن

بهتر است شمع‌ها را دقیقاً به همان ترتیبی که باز می‌کنید، کنار هم بچینید تا بتوانید وضعیت احتراق هر سیلندر را هم بررسی کنید. برای خارج کردن شمع از چاهک، می‌توانید از وایر شمع (اگر مناسب باشد) یا آهنربا/ابزار گیرنده استفاده کنید تا شمع راحت بیرون بیاید.

🔍 بررسی ظاهری و تنظیم فیلر

بعد از باز کردن شمع‌ها:

  • شمع‌ها را از نظر ترک، خوردگی، دوده، چربی، سوختگی و تغییر رنگ بررسی کنید.

  • اگر قرار است همان شمع (یا حتی شمع نو) را ببندید، حتماً فاصله دهانه شمع (گپ شمع) را با فیلر کنترل و در صورت نیاز تنظیم کنید. مقدار استاندارد این فاصله معمولاً در دفترچه خودرو، سایت سازنده شمع یا گاهی روی جعبه شمع درج شده است.

🧯 بستن شمع و جلوگیری از سفت کردن بیش از حد

در پایان هنگام بستن شمع‌ها:

  • شمع را ابتدا با دست ببندید تا رزوه کج نشود.

  • سپس با آچار شمع فقط به اندازه لازم سفت کنید و زیاده‌روی نکنید. معمولاً بعد از نشستن شمع در جای خود، حدود یک‌چهارم تا سه‌چهارم دور سفت کردن کافی است (بسته به نوع شمع و واشر آن).

نتیجه‌گیری درباره تعویض شمع ماشین

شمع موتور یکی از مهم‌ترین قطعات در خودروهای بنزینی است و حتی بهترین پیشرانه‌ها هم بدون یک شمع سالم و استاندارد نمی‌توانند به راندمان بالا و کارکرد مطلوب برسند. شمع‌ها به‌عنوان آخرین عضو سیستم جرقه‌زنی، نقش تعیین‌کننده‌ای در کیفیت احتراق، قدرت موتور و مصرف سوخت دارند. هر شمع یک طول عمر مشخص دارد و با رسیدن به این بازه باید تعویض شود؛ البته عواملی مثل بنزین بی‌کیفیت، ایراد در سیستم جرقه‌زنی، روغن‌سوزی یا مشکلات فنی موتور می‌تواند عمر شمع را کوتاه‌تر کند. بنابراین اگر علائمی مثل لرزش و ریپ‌زدن موتور، خام‌سوزی و دود کردن، افزایش مصرف سوخت و آلایندگی، افت شتاب و کاهش قدرت را مشاهده کردید، بهترین کار این است که در اولین قدم سیستم جرقه‌زنی و به‌خصوص شمع خودرو را بررسی، تست و در صورت نیاز تعویض کنید تا از آسیب‌های جدی‌تر و هزینه‌های سنگین‌تر جلوگیری شود.

سوالات متداول درباره شمع ماشین

تعویض شمع خودرو هر چند وقت یک‌بار انجام می‌شود؟
بازه تعویض به نوع شمع و شرایط کارکرد موتور بستگی دارد. معمولاً شمع نیکلی حدود ۲۰ تا ۴۰ هزار کیلومتر، شمع پلاتینیوم حدود ۶۰ تا ۱۰۰ هزار کیلومتر و شمع ایریدیوم حدود ۱۰۰ تا ۱۶۰ هزار کیلومتر عمر می‌کند. رانندگی سنگین، ترافیک، بنزین بی‌کیفیت و ایراد موتور می‌تواند این اعداد را کمتر کند.

از کجا بفهمیم شمع خودرو خراب شده است؟ (علائم خرابی شمع)
مهم‌ترین نشانه‌ها شامل ریپ زدن موتور، لرزش در دور آرام، کاهش شتاب و کشش، بالا رفتن مصرف سوخت، خام‌سوزی و بوی بنزین از اگزوز و روشن شدن چراغ چک است. اگر این علائم تکرار شد، بهتر است تست شمع و بررسی سیستم جرقه‌زنی انجام شود.

چرا شمع موتور زود خراب می‌شود؟
دلایل رایج خرابی زودهنگام شمع شامل بنزین بی‌کیفیت (رسوب و دوده)، ضعف کوئل یا وایر شمع، روغن‌سوزی موتور (چرب شدن سر شمع)، تنظیم نبودن موتور و خام‌سوزی و استفاده از شمع تقلبی یا شمع با کد حرارتی نامناسب است.

بهترین شمع برای خودروهای انژکتوری و کوئل‌روی‌شمع کدام است؟
برای خودروهای انژکتوری و مخصوصاً مدل‌های دارای کوئل روی شمع (COP) معمولاً شمع ایریدیوم یا پلاتینیوم اصلی انتخاب بهتری است؛ چون جرقه قوی‌تر، احتراق کامل‌تر، استارت بهتر و عمر بالاتر دارند. البته باید حتماً شمع با کد فنی و گپ استاندارد همان خودرو تهیه شود.

آیا تعویض شمع می‌تواند مصرف سوخت را کم کند و شتاب را بهتر کند؟
بله. وقتی شمع‌ها فرسوده باشند، احتراق ناقص رخ می‌دهد و موتور برای تولید توان مشابه، سوخت بیشتری مصرف می‌کند. تعویض شمع‌های خراب یا ضعیف معمولاً باعث بهبود شتاب، کاهش ریپ زدن، کاهش مصرف بنزین، استارت سریع‌تر و کاهش آلایندگی می‌شود؛ البته اگر مشکل از کوئل، انژکتور یا سنسورها باشد، باید هم‌زمان بررسی شوند.

خودرو