ترمیستور کولرگازی چیست؟
ترمیستور (Thermistor) یکی از اجزای حیاتی کولر گازی است که بهعنوان سنسور دما عمل میکند. این قطعه، مقاومت الکتریکیاش به تغییرات دما حساس است و میتواند تغییرات دما را به برد الکترونیکی منتقل کند تا سیستم کولر به درستی عمل کند. ترمیستورها در کولر گازی برای کنترل دما و جلوگیری از مشکلاتی مانند یخزدگی یا کاهش بیش از حد دما، اهمیت دارند.
وظیفه سنسور دمای کولر گازی
ترمیستورها در قسمتهای مختلف کولر گازی نصب میشوند. یکی از ترمیستورها معمولاً در پنل داخلی قرار دارد و دمای هوای ورودی به سیستم کولر را اندازهگیری میکند. ترمیستور دیگری که به لولههای اواپراتور متصل است، دمای کویلها را کنترل کرده و از یخزدگی جلوگیری میکند.
برخی کولرها نیز دارای ترمیستور در یونیت بیرونی هستند که دمای کندانسور یا لولههای خروجی را اندازهگیری میکند. این سنسورها از طریق تغییرات مقاومت که وابسته به دما است، به برد الکترونیکی سیگنال میفرستند. برد با استفاده از این دادهها، تصمیم میگیرد که کمپرسور، فنها و دیگر قطعات چه زمانی روشن یا خاموش شوند تا عملکرد کولر بهینه باشد.
ترمیستور نه تنها از عملکرد صحیح کولر گازی اطمینان میدهد بلکه موجب صرفهجویی در مصرف انرژی و جلوگیری از آسیبهای ناشی از دمای نامناسب میشود.
ترمیستور یا سنسور دمای کولر گازی در کولرهای گازی مختلف در مکانهای خاصی نصب میشود تا دمای بخشهای مختلف دستگاه را کنترل کند و عملکرد آن را بهینه سازد. این سنسورها، که بهطور معمول به ترمیستور معروف هستند، هرکدام نقش مهمی در بهینهسازی عملکرد کولر گازی دارند.
سنسور دمای کولر گازی کجاست؟
در یونیت داخلی کولر گازی (پنل داخلی)، سنسور دما معمولاً در نزدیکی فیلتر هوا یا در مسیر مکش هوا قرار دارد تا دمای هوای ورودی به دستگاه را بهدقت اندازهگیری کند. این سنسور معمولاً بر روی برد کنترل پنل داخلی یا نزدیک به ورودی فن نصب میشود.
محل نصب سنسور پایپ کولر گازی
سنسور پایپ یا سنسور لوله اواپراتور معمولاً در یونیت داخلی نصب میشود و بر روی لولههای مسی اواپراتور قرار دارد. این سنسور بهوسیله گیره یا نوار عایق به لوله متصل میشود و وظیفه آن اندازهگیری دمای سطح لولهها است. این سنسور به حفظ دمای مناسب اواپراتور کمک میکند و از یخزدگی یا افت دمای بیش از حد جلوگیری میکند.
محل قرارگیری سنسور دمای کندانسور کولر گازی
در کولرهای گازی اینورتر یا دستگاههایی با چند حسگر، یک سنسور دمای جداگانه در یونیت بیرونی (کندانسینگ یونیت) وجود دارد. این سنسور روی لولههای مسی کندانسور یا خروجی کمپرسور نصب میشود و دمای مبرد در کندانسور را اندازهگیری میکند. این سنسور به جلوگیری از دمای بالا یا پایین غیرعادی و حفاظت از سیستم کمک میکند.
ترمیستورها و سنسورهای دمای کولر گازی در مکانهای مختلف نصب شدهاند تا عملکرد دستگاه بهینه شده و از مشکلاتی مانند یخزدگی یا خرابی سیستم جلوگیری شود.
ترمیستور کولر گازی یک سنسور دما است که بهعنوان قطعهای در مدار کولر گازی عمل کرده و با تغییر دما، مقاومت آن تغییر میکند. این قطعه برای کنترل عملکرد اجزای مختلف کولر گازی مانند کمپرسور و فنها و همچنین پیشگیری از مشکلاتی مثل یخزدگی یا گرمای بیش از حد استفاده میشود.
انواع ترمیستور کولر گازی
ترمیستورها از نظر ویژگیهای الکتریکی به دو نوع اصلی تقسیم میشوند:
-
ترمیستور NTC (Negative Temperature Coefficient)
-
در این نوع ترمیستور، مقاومت با افزایش دما کاهش مییابد.
-
این ویژگی باعث میشود که با بالا رفتن دما، جریان بیشتری از آن عبور کند.
-
تقریباً تمامی سنسورهای دمای کولر گازی (سنسور اتاق، پایپ، کندانسور) از نوع NTC هستند.
-
ترمیستورهای NTC به دلیل دقت بالا و پاسخگویی سریع برای تشخیص دقیق دما در لولهها و هوای محیط بسیار مناسب هستند.
-
مقاومت معمولی آنها در دمای 25 درجه سانتیگراد معمولاً بین 5KΩ تا 20KΩ است.
-
-
ترمیستور PTC (Positive Temperature Coefficient)
-
در این نوع، مقاومت با افزایش دما افزایش مییابد.
-
یعنی هر چه دما بالاتر رود، جریان عبوری کمتر میشود.
-
معمولاً از PTC بهعنوان سنسور دما استفاده نمیشود.
-
در کولر گازی از PTC بیشتر بهعنوان محدودکننده جریان (استارتر) در مدار راهاندازی کمپرسورهای اسپیلت یا یخچالها استفاده میشود.
-
وقتی برق به دستگاه وصل میشود، PTC اجازه عبور جریان بالا برای استارت را میدهد و سپس با گرم شدن، مقاومتش بالا میرود و جریان استارت را قطع میکند.
-
انواع سنسور کولر گازی و محل نصب ترمیستورها
-
ترمیستور دمای اتاق
-
وظیفه: اندازهگیری دمای هوای محیط اتاق برای روشن یا خاموش کردن کمپرسور.
-
-
ترمیستور پایپ
-
وظیفه: جلوگیری از یخزدگی و تشخیص دمای سطح لولهها.
-
-
ترمیستور کندانسور
-
وظیفه: محافظت از کمپرسور در برابر دمای بیش از حد و مدیریت فشار گاز مبرد.
-
ترمیستورها نقش بسیار مهمی در عملکرد بهینه کولر گازی ایفا میکنند و از خرابی قطعات مختلف جلوگیری کرده و سیستم را در دمای مناسب و کارایی بالا نگه میدارند.
علت خرابی ترمیستور کولر گازی
ترمیستور یا سنسور دما کولر گازی یک قطعه حساس به دما است که برای اندازهگیری و کنترل دمای دستگاه در مدار کولر گازی به کار میرود. خرابی یا اختلال در عملکرد این سنسور میتواند مشکلات زیادی را برای عملکرد دستگاه ایجاد کند. در اینجا به برخی از دلایل رایج خرابی ترمیستور در کولر گازی اشاره میکنیم:
-
فرسودگی الکتریکی یا مکانیکی
با گذشت زمان و نوسانات مداوم دما، ترمیستور ممکن است خواص مقاومت حرارتی خود را از دست بدهد. تغییرات رطوبت و انبساط و انقباض مکرر باعث ترکهای میکروسکوپی در پوشش یا سیمهای آن میشود. -
اتصال یا قطع شدگی در سیمکشی
لرزشهای متداول کولر گازی، یا سرویسهای غیر اصولی، ممکن است موجب شل شدن، پاره شدن یا قطع شدن سیمهای متصل به ترمیستور شود. اکسید شدن سوکتها و اتصالات نیز باعث ایجاد مقاومت اضافی یا قطع ارتباط با برد الکترونیکی میشود. -
نفوذ رطوبت یا یخ زدگی
در مناطقی با رطوبت بالا یا به دلیل چگالش بیش از حد روی لولهها، رطوبت ممکن است وارد بدنه ترمیستور شده و آسیب داخلی ایجاد کند. همچنین، در موارد یخزدگی اواپراتور، اگر ترمیستور به درستی نصب نشده باشد، دچار ترک یا خرابی داخلی میشود. -
نوسانات برق و شوکهای ولتاژی
افزایش ناگهانی ولتاژ (مثلاً به علت رعد و برق یا نوسانات برق) میتواند باعث آسیب به مدار داخلی برد شود و در نتیجه ترمیستور آسیب ببیند. -
ضربه یا آسیب فیزیکی مستقیم
هنگام باز و بسته کردن پنل یا کندانسینگ یونیت یا جابهجایی دستگاه، ترمیستور یا سوکت آن ممکن است دچار شکستگی شود. -
مشکل در خود برد کنترل
گاهی اوقات خرابی ترمیستور ناشی از مشکلات برد کنترل است که در آن ورودیهای پردازش دما دچار اختلال میشوند.
علائم خرابی سنسور محیطی کولر گازی
سنسور محیطی یا سنسور دمای اتاق یکی از اجزای کلیدی کولر گازی است که برای اندازهگیری دمای محیط و انتقال اطلاعات به برد کنترل استفاده میشود. خرابی این سنسور میتواند باعث مشکلات زیادی در عملکرد کولر شود. علائم رایج خرابی سنسور محیطی عبارتند از:
-
عملکرد نادرست یا نامنظم کولر گازی
کولر به طور مداوم روشن و خاموش میشود و دمای اتاق با تنظیمات پنل همخوانی ندارد. -
نمایش خطا یا ارور روی پنل
کدهای خطا مانند E1، E2، F1، F2 یا پیام “Sensor Error” نشاندهنده خرابی سنسور محیطی هستند. -
تشخیص دمای غیر واقعی توسط کولر
زمانی که سنسور خراب باشد، کولر ممکن است دمای اتاق را بهطور نادرست پایین یا بالا نشان دهد. -
روشن نشدن کمپرسور یا کارکرد دائم فن
در صورت عدم ارسال سیگنال درست از سنسور، برد کنترل ممکن است کمپرسور را روشن نکند یا فقط فن داخلی روشن بماند. -
افزایش مصرف برق و استهلاک دستگاه
عملکرد نامناسب باعث میشود کولر بیش از حد کار کند و مصرف انرژی و استهلاک قطعات افزایش یابد.
نتیجهگیری: خرابی ترمیستور و سنسور محیطی کولر گازی میتواند به طور مستقیم بر عملکرد دستگاه تأثیر بگذارد. بنابراین، سرویس و نگهداری دورهای این سنسورها برای حفظ عملکرد بهینه دستگاه ضروری است.
علائم خرابی سنسور پایپ کولر گازی
سنسور پایپ کولر گازی وظیفه اندازهگیری دمای لولههای اواپراتور را دارد و از مهمترین اجزای کولر گازی است. خرابی این سنسور میتواند مشکلات زیادی برای عملکرد دستگاه ایجاد کند و در اینجا به علائم رایج خرابی سنسور پایپ پرداختهایم:
-
ایجاد یخ زدگی روی لولهها و اواپراتور
زمانی که سنسور پایپ خراب میشود، کولر قادر به تشخیص دمای واقعی لولههای اواپراتور نخواهد بود. در نتیجه، کمپرسور به طور مداوم کار کرده و باعث یخزدگی بیش از حد سطح لولهها و اواپراتور میشود. این امر نه تنها کاهش کارایی سرمایش را به همراه دارد، بلکه فشار زیادی به دستگاه وارد میکند. -
خاموش و روشن شدن مکرر کمپرسور
در اثر خرابی سنسور پایپ، اطلاعات نادرست به برد کنترل ارسال میشود و این مسئله باعث میشود کمپرسور به صورت نامنظم و مکرر روشن و خاموش شود. این اختلال در عملکرد کمپرسور به مرور زمان موجب کاهش عمر قطعات خواهد شد. -
کاهش شدید عملکرد سرمایش
سنسور پایپ معیوب باعث میشود سیستم نتواند دمای صحیح را تشخیص دهد و در نتیجه قادر به دستیابی به دمای مطلوب نخواهد بود. این امر موجب کاهش عملکرد سرمایش یا حتی قطع کامل آن میشود. -
نمایش کد خطا یا ارور مرتبط با سنسور پایپ
در بسیاری از کولرهای گازی، سیستم تشخیص خطا وجود دارد که در صورت خرابی سنسور پایپ، کدهای خطا مانند E1، E2 یا ارورهای مرتبط با دمای لوله روی پنل کولر نمایش داده میشود. -
روشن ماندن فن داخلی بدون فعالیت کمپرسور
در صورتی که سنسور پایپ به درستی عمل نکند، ممکن است برد کنترل کمپرسور را خاموش کند، اما فن داخلی همچنان روشن بماند. این وضعیت به دلیل عدم تشخیص دمای واقعی لوله ایجاد میشود. -
افزایش مصرف برق و استهلاک
خرابی سنسور پایپ باعث میشود کمپرسور بهطور نامنظم کار کند، که نتیجه آن افزایش مصرف برق و بالا رفتن استهلاک دستگاه است.
نتیجهگیری:
خرابی سنسور پایپ کولر گازی میتواند تأثیرات زیادی بر عملکرد دستگاه داشته باشد. بنابراین، در صورت بروز علائم ذکر شده، توصیه میشود به سرعت برای بررسی و تعمیر سنسور توسط تکنسین متخصص اقدام کنید تا از بروز مشکلات جدیتر جلوگیری کنید.
روش تست سنسور کولر گازی
سنسورهای کولر گازی معمولاً از نوع NTC هستند، به این معنی که مقاومت آنها با افزایش دما کاهش مییابد. تست این سنسورها برای اطمینان از سالم بودن و عملکرد صحیح کولر گازی اهمیت زیادی دارد. در این بخش، روش تست سنسور دمای کولر گازی با استفاده از مولتیمتر دیجیتال را شرح میدهیم.
ابزارهای مورد نیاز
-
مولتیمتر دیجیتال با قابلیت اندازهگیری مقاومت (اهمسنج)
-
دسترسی به سنسور کولر گازی (معمولاً سنسور محیطی، پایپ یا کندانسور)
-
در صورت امکان، دماسنج برای مقایسه دما
نحوه تست سنسور دمای کولر گازی با مولتیمتر
-
خاموش کردن کولر گازی
ابتدا کولر گازی را از برق جدا کنید تا ایمنی رعایت شود. -
یافتن محل سنسور
محل قرارگیری سنسور (مانند سنسور محیطی، پایپ یا کندانسور) را بیابید. در صورت امکان، سنسور را از مدار جدا کنید تا تست مستقلی انجام شود. -
تنظیم مولتیمتر
مولتیمتر را روی حالت اندازهگیری مقاومت (Ω) قرار دهید. -
اتصال پرابها
پرابهای مولتیمتر را به دو سر سیم سنسور وصل کنید. -
اندازهگیری مقاومت در دمای اتاق
مقاومت سنسور را در دمای اتاق اندازهگیری کنید. مقاومت نرمال سنسور NTC در دمای حدود ۲۵ درجه سانتیگراد معمولاً بین 8 تا 12 کیلو اهم است (بسته به مدل دستگاه). -
تست با حرارت
برای اطمینان از عملکرد صحیح، سنسور را با حرارت ملایم (مثلاً دست یا سشوار با فاصله مناسب) گرم کنید. مقاومت باید کاهش یابد. -
تست با سرما
سپس سنسور را با یک قطعه یخ یا در محیط سرد قرار دهید. مقاومت باید افزایش پیدا کند. -
تحلیل نتیجه
اگر مقاومت تغییر نکند یا تغییرات معکوس باشد، سنسور خراب است. در این صورت، نیاز به تعویض یا تعمیر دارد. -
مقایسه با جدول مقاومت-دمای سنسور
در صورت امکان، مقاومتهای اندازهگیری شده را با جدول مقاومت-دمای سنسور مقایسه کنید تا از صحت کارکرد آن اطمینان حاصل شود. -
بررسی سیمها و اتصالات سنسور
همچنین اتصالات و سیمهای سنسور را از نظر قطع یا آسیب دیدگی بررسی کنید. گاهی مشکل از سیمکشی است نه خود سنسور.
نتیجهگیری
با انجام این تست، میتوان از سلامت سنسور کولر گازی مطمئن شد. اگر سنسور خراب باشد، باید تعویض یا تعمیر گردد تا عملکرد بهینه کولر گازی حفظ شود.
تست ترمیستور کولر گازی با گرما
تست عملکرد صحیح ترمیستور کولر گازی با استفاده از گرما یکی از روشهای متداول برای بررسی سلامت این قطعه است. این روش بهویژه برای بررسی تغییرات مقاومت در دماهای مختلف ترمیستور کاربرد دارد.
نحوه تست ترمیستور کولر گازی با گرما
-
خاموش کردن کولر گازی
ابتدا کولر گازی را از برق جدا کنید تا ایمنی رعایت شود. -
جدا کردن ترمیستور
ترمیستور را از مدار جدا کرده یا حداقل سیمهای آن را از برد جدا کنید تا اندازهگیری مستقلی انجام شود. -
تنظیم مولتیمتر
مولتیمتر را روی حالت اندازهگیری مقاومت قرار دهید. -
اتصال پرابهای مولتیمتر
پرابهای مولتیمتر را به دو سر ترمیستور وصل کنید. -
اندازهگیری مقاومت در دمای محیط
مقاومت ترمیستور را در دمای محیط (معمولاً حدود 25 درجه سانتیگراد) اندازهگیری کنید و این مقدار را یادداشت کنید. -
اعمال گرما به ترمیستور
با دست یا سشوار با دمای کم و فاصله مناسب به آرامی ترمیستور را گرم کنید. دقت کنید که از حرارت مستقیم بالا یا بیش از حد نزدیک به ترمیستور خودداری کنید تا آسیب نبیند. -
بررسی تغییرات مقاومت
مقاومت ترمیستور باید با افزایش دما به طور قابل توجهی کاهش یابد. کاهش مقاومت نشاندهنده عملکرد صحیح ترمیستور است. -
بررسی مقاومت در شرایط غیر طبیعی
اگر مقاومت ثابت بماند، افزایش یابد یا تغییرات غیرمنطقی داشته باشد، ترمیستور معیوب است و نیاز به تعویض دارد. -
بازگشت به دمای اتاق
پس از اعمال گرما، اجازه دهید ترمیستور به دمای اتاق بازگردد و مقاومت را دوباره اندازهگیری کنید. مقاومت باید به حالت اولیه بازگردد. -
سرد کردن ترمیستور
همچنین میتوانید ترمیستور را سرد کنید (مثلاً با یخ) و مشاهده کنید که مقاومت افزایش مییابد.
نتیجهگیری
اگر در طول این تست، مقاومت ترمیستور تغییرات منطقی نشان ندهد، نشاندهنده خرابی این قطعه است و باید برای جلوگیری از مشکلات بیشتر در سیستم کولر گازی، ترمیستور را تعویض یا تعمیر کنید.
تست سنسور PTC در کولر گازی
سنسور PTC (Positive Temperature Coefficient) یکی از انواع سنسورهای دما است که برخلاف ترمیستورهای NTC، با افزایش دما مقاومت آن افزایش مییابد. این سنسور بیشتر در کولر گازیها به منظور محافظت و کنترل دما استفاده میشود. در ادامه روش تست عملکرد صحیح این سنسور شرح داده شده است.
نحوه تست سنسور PTC کولر گازی
-
خاموش کردن کولر گازی
ابتدا کولر گازی را از برق جدا کنید تا ایمنی کامل رعایت شود. -
جدا کردن سنسور PTC
سنسور PTC را از برد یا محل نصب آن جدا کنید تا بتوان تست مستقلی انجام داد. -
تنظیم مولتیمتر
مولتیمتر را روی حالت اندازهگیری مقاومت (Ω) قرار دهید. -
اتصال پرابهای مولتیمتر
پرابهای مولتیمتر را به دو سر سنسور PTC وصل کنید. -
اندازهگیری مقاومت در دمای محیط
مقدار مقاومت سنسور را در دمای اتاق (حدود 25 درجه سانتیگراد) یادداشت کنید. معمولاً سنسورهای PTC در دمای محیط مقاومت نسبتا پایینی دارند. -
اعمال گرما به سنسور
سنسور را با منبع گرمای ملایم (مثلاً سشوار با دمای کم و فاصله مناسب) گرم کنید. -
بررسی افزایش مقاومت
مقاومت سنسور باید با افزایش دما افزایش یابد. این نشاندهنده عملکرد صحیح سنسور PTC است. -
بررسی عدم تغییرات غیر منطقی
اگر مقاومت کاهش یابد یا تغییر قابل توجهی نکند، سنسور معیوب است و نیاز به تعویض دارد. -
بازگشت به دمای اتاق
بعد از گرم کردن، اجازه دهید سنسور به دمای اتاق بازگردد و مقاومت را دوباره اندازهگیری کنید. مقاومت باید به حالت اولیه بازگردد. -
بررسی تغییرات مثبت مقاومت
همچنین بررسی کنید که تغییرات مقاومت باید در جهت مثبت و افزایش باشد تا از صحت عملکرد سنسور اطمینان حاصل کنید.
نتیجهگیری
اگر در تست سنسور PTC مشاهده کردید که مقاومت آن به درستی افزایش نمییابد یا مقاومت آن تغییرات غیر طبیعی دارد، به این معناست که سنسور PTC معیوب شده است و باید تعویض شود تا از اختلال در عملکرد کولر گازی جلوگیری گردد.
نحوه تست سنسور محیطی کولر گازی
تست عملکرد صحیح سنسور محیطی کولر گازی برای اطمینان از کارکرد بهینه و جلوگیری از مشکلاتی نظیر خاموشیهای ناگهانی یا کارکرد نامناسب ضروری است. این سنسور به طور معمول در پنل داخلی و نزدیک فیلتر یا پرههای کولر گازی قرار دارد و نقش مهمی در تشخیص دمای محیط ایفا میکند. در ادامه نحوه تست این سنسور با استفاده از مولتیمتر به طور دقیق توضیح داده شده است.
نحوه تست سنسور محیطی کولر گازی
-
خاموش کردن کولر گازی
-
ابتدا کولر گازی را از برق جدا کنید تا ایمنی رعایت شود.
-
-
یافتن محل سنسور محیطی
-
سنسور محیطی معمولاً در پنل داخلی و نزدیک فیلتر هوا یا پرهها قرار دارد.
-
در صورت امکان، سنسور را از مدار جدا کنید تا تست مستقلی انجام شود.
-
-
تنظیم مولتیمتر
-
مولتیمتر را روی حالت اندازهگیری مقاومت (اهمسنج) قرار دهید.
-
-
اتصال پرابهای مولتیمتر
-
پرابهای مولتیمتر را به دو سر سیم سنسور وصل کنید.
-
-
اندازهگیری مقاومت در دمای محیط
-
مقاومت سنسور را در دمای محیط اندازهگیری کنید و یادداشت کنید.
-
مقدار مقاومت معمول برای سنسورهای NTC در دمای حدود 25 درجه سانتیگراد معمولاً در بازه 8 تا 12 کیلو اهم است (بسته به مدل).
-
-
اعمال گرما به سنسور
-
با استفاده از دست یا منبع گرمای ملایم (مثلاً سشوار با دمای کم و فاصله مناسب) به آرامی سنسور را گرم کنید.
-
مقاومت سنسور باید کاهش یابد. این ویژگی NTC است که با افزایش دما، مقاومت کاهش مییابد.
-
-
سرد کردن سنسور
-
سپس سنسور را سرد کنید (مثلاً با استفاده از یک قطعه یخ یا هوای سرد) و مشاهده کنید که مقاومت افزایش پیدا کند.
-
این تغییرات باید نسبتا سریع و واضح باشد.
-
-
مقایسه با دیتاشیت سنسور
-
اگر به دیتاشیت یا جدول مشخصات سنسور دسترسی دارید، مقدار مقاومت اندازهگیری شده را با مقادیر استاندارد در دماهای مختلف مقایسه کنید.
-
انحراف قابل توجه در مقادیر میتواند نشاندهنده خرابی یا خرابی جزئی سنسور باشد.
-
-
بررسی رفتار غیرمعمول
-
اگر مقاومت سنسور تغییر نکند، ثابت باشد یا رفتار معکوس NTC را نشان دهد، سنسور معیوب است.
-
همچنین سیمکشی و اتصالات سنسور را از نظر قطعی یا اتصال کوتاه بررسی کنید، چون گاهی مشکل ممکن است در سیمها باشد.
-
نتیجهگیری
تست سنسور محیطی با مولتیمتر، یک روش ساده و موثر برای بررسی عملکرد صحیح سنسور است. اگر سنسور به درستی عملکرد نداشته باشد، باید تعویض شود تا از اختلال در عملکرد کولر گازی جلوگیری شود.
تست سنسور کندانسور کولر گازی
تست سنسور کندانسور کولر گازی یک فرآیند مهم برای شناسایی خرابیهای احتمالی و جلوگیری از آسیب به سیستم کولر است. این سنسور نقش حیاتی در نظارت بر دمای گاز مبرد در یونیت بیرونی (کندانسور) دارد و بر عملکرد صحیح کولر گازی تأثیر میگذارد. در اینجا نحوه انجام تست سنسور کندانسور را با مولتیمتر شرح میدهیم.
نحوه تست سنسور کندانسور کولر گازی
-
خاموش کردن کولر گازی
-
ابتدا کولر گازی را از برق جدا کنید تا ایمنی رعایت شود.
-
-
خارج کردن سنسور کندانسور از مدار
-
سنسور کندانسور را از برد یا محل نصب خود خارج کنید تا تست مستقلی انجام شود.
-
-
تنظیم مولتیمتر
-
مولتیمتر را روی حالت اندازهگیری مقاومت (اهمسنج) قرار دهید.
-
-
اتصال پرابها به سنسور
-
پرابهای مولتیمتر را به دو سر سنسور وصل کنید.
-
-
اندازهگیری مقاومت در دمای محیط
-
مقاومت سنسور را در دمای معمولی (حدود 25 درجه سانتیگراد) اندازهگیری کرده و یادداشت کنید.
-
مقاومت سنسور NTC کندانسور معمولاً در حدود 10 کیلو اهم در دمای 25 درجه سانتیگراد است، ولی بهتر است مقادیر دقیق را با دیتاشیت مدل سنسور تطبیق دهید.
-
-
اعمال گرما به سنسور
-
با منبع گرمای ملایم (مثلاً سشوار با فاصله مناسب)، سنسور را به آرامی گرم کنید.
-
مقاومت سنسور باید با افزایش دما کاهش یابد (اگر از نوع NTC باشد).
-
کاهش مقاومت باید پیوسته و قابل توجه باشد.
-
-
تست با سنسور PTC
-
در صورت استفاده از سنسور PTC، مقاومت باید با افزایش دما افزایش یابد.
-
-
مقایسه دما و مقاومت
-
اگر از دماسنج دقیق برخوردار هستید، مقاومت سنسور را با دمای واقعی مقایسه کنید.
-
-
سرد کردن سنسور
-
سنسور را سرد کنید (مثلاً با یخ یا اسپری خنککننده) و مقاومت را مجدد اندازهگیری کنید.
-
مقاومت باید در دمای پایینتر افزایش یابد.
-
-
بررسی تغییرات مقاومت
-
مقاومت باید به صورت یکنواخت و منطقی نسبت به دما تغییر کند.
-
اگر تغییرات ناگهانی یا مقاومت ثابت یا بدون تغییر وجود داشت، سنسور خراب است.
-
بررسی سیمها و اتصالات
-
پیش از تعویض سنسور، از سالم بودن سیمها و اتصال درست آنها اطمینان حاصل کنید.
-
قطعی، اتصال کوتاه یا خوردگی در سیمکشی میتواند علائم مشابه خرابی سنسور ایجاد کند.
نتیجهگیری
اگر پس از انجام تست، سنسور کندانسور کولر گازی عملکرد درستی نداشته باشد، نیاز به تعویض دارد. همچنین، قبل از هرگونه تعویض، بهتر است اتصالات و سیمها بهطور کامل بررسی شوند تا از مشکلات مشابه جلوگیری شود.
مقدار اهم سنسور کولر گازی
سنسورهای کولر گازی معمولاً از نوع ترمیستور NTC هستند، که مقاومت آنها با افزایش دما کاهش مییابد. مقدار مقاومت (اهم) این سنسورها در دمای محیط (حدود 25 درجه سانتیگراد) در بازهای مشخص قرار دارد که بسته به مدل و برند کولر گازی ممکن است کمی متفاوت باشد.
بازه معمول مقاومت سنسور کولر گازی:
مقدار مقاومت سنسور کولر گازی در دمای 25 درجه سانتیگراد معمولاً بین 8 کیلو اهم تا 12 کیلو اهم است. برخی مدلها ممکن است مقاومت اولیه حدود 10 کیلو اهم داشته باشند، که مقدار استاندارد رایج در بیشتر برندها است.
مقدار مقاومت سنسور NTC در برندهای مختلف کولر گازی:
| برند کولر گازی | مقاومت سنسور NTC در 25 درجه سانتیگراد |
|---|---|
| ال جی | 10 کیلو اهم |
| سامسونگ | 5 – 10 کیلو اهم |
| مدیا | 10 کیلو اهم |
| هایسنس | 12 کیلو اهم |
| پاناسونیک | 8 – 10 کیلو اهم |
| جنرال | 5 – 10 کیلو اهم |
| توشیبا | 10 کیلو اهم |
| گری | 10 کیلو اهم |
| هیتاچی | 8 – 12 کیلو اهم |
| فوجیتسو | 10 کیلو اهم |
| هانیول | 10 کیلو اهم |
| جنرال فری | 5 – 10 کیلو اهم |
| گودمن | 10 کیلو اهم |
| آکای | 10 کیلو اهم |
| کنوود | 5 – 10 کیلو اهم |
| گرنیه | 10 کیلو اهم |
نکات مهم:
-
برای هر کولر گازی، مقدار مقاومت سنسور باید با توجه به مدل و مشخصات فنی آن بررسی شود.
-
اگر مقدار مقاومت سنسور با مقادیر استاندارد تطابق نداشته باشد، ممکن است نشاندهنده خرابی سنسور یا اختلال در عملکرد دستگاه باشد.
نحوه تعویض ترمیستور کولر گازی
خرابی ترمیستور کولر گازی میتواند عملکرد دستگاه را مختل کرده و به مشکلاتی مانند کاهش راندمان، خاموش و روشن شدنهای مکرر و ناتوانی در تشخیص دما منجر شود. در اینجا مراحل تعویض ترمیستور به صورت تخصصی توضیح داده شده است:
مراحل تعویض ترمیستور کولر گازی:
-
قطع برق دستگاه
ابتدا کولر گازی را از برق قطع کنید تا ایمنی کامل برقرار باشد و از خطر برقگرفتگی جلوگیری شود. -
استفاده از ابزار ایمنی
از دستکش و ابزار ایمنی مانند پیچگوشتی، مولتیمتر، سیمچین و لحیمکاری (در صورت نیاز) استفاده کنید. -
شناسایی محل ترمیستور
ترمیستور معمولاً روی لوله مسی (سنسور پایپ) یا درون یونیت داخلی یا کندانسور نصب شده است. در صورت نیاز، پنل دستگاه را باز کنید تا به سنسور دسترسی پیدا کنید. -
اندازهگیری مقاومت سنسور
با استفاده از مولتیمتر، مقدار اهم ترمیستور را در دمای محیط اندازهگیری کرده و با مقدار استاندارد مقایسه کنید. مقدار مقاومت باید در دمای حدود 25 درجه سانتیگراد بین 8 تا 12 کیلو اهم باشد (بسته به مدل و برند کولر گازی). -
بررسی سلامت سیمها و اتصالات
سیمها و اتصالات ترمیستور را از نظر شکستگی، سوختگی یا خرابی بررسی کنید. اگر مشکلی وجود داشت، ترمیستور باید تعویض شود. -
جدا کردن اتصالات
اتصالات سیمها به برد کنترل یا کانکتور را به آرامی جدا کنید. اگر سنسور به وسیله بست یا چسب به جای خود محکم شده باشد، آنها را باز کنید تا ترمیستور آزاد شود. -
احتیاط در هنگام جدا کردن
از وارد آوردن آسیب به لولهها، برد الکترونیکی یا سایر قطعات حساس جلوگیری کنید. -
نصب ترمیستور جدید
ترمیستور جدید باید دقیقاً با مشخصات مدل قبلی تطابق داشته باشد. این مشخصات شامل نوع سنسور (NTC یا PTC)، مقدار مقاومت و طول سیمها میشود. سنسور جدید را در همان محل قبلی قرار دهید و با بست یا چسب حرارتی مخصوص محکم کنید. -
اتصال مجدد سیمها
سیمهای سنسور را به کانکتور یا برد کنترل متصل کنید. اطمینان حاصل کنید که اتصال محکم بوده و هیچ قطعی در آن وجود نداشته باشد. -
بررسی عملکرد ترمیستور
کولر را به برق وصل کنید و با استفاده از مولتیمتر یا از طریق برد کنترل، عملکرد سنسور را بررسی کنید. کولر باید دمای محیط را به درستی تشخیص داده و عملکرد دستگاه منطبق با آن باشد. -
بستن پنل و اتمام کار
پس از اطمینان از عملکرد صحیح، پنل دستگاه را بهطور کامل ببندید. مطمئن شوید که سیمها و قطعات به درستی در جای خود قرار گرفتهاند و هیچ تماسی با قسمتهای متحرک یا فلزی دستگاه ندارند.
نکات مهم:
-
همیشه از قطعات اورجینال و سازگار با مدل کولر گازی استفاده کنید.
-
قبل از تعویض، مطمئن شوید که ترمیستور معیوب است و علت خرابی از قطعات دیگر دستگاه نیست.
-
در صورت نداشتن تجربه در تعمیرات کولر گازی، توصیه میشود که کار تعویض ترمیستور را به تعمیرکار متخصص بسپارید.
نکات مهم برای افزایش عمر ترمیستور کولر گازی
ترمیستور یا سنسور دمای کولر گازی یکی از اجزای کلیدی برای حفظ عملکرد بهینه دستگاه است. با رعایت نکات مهم زیر میتوانید عمر مفید ترمیستور کولر گازی را افزایش داده و از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری کنید:
1. مراقبت در هنگام نصب و سرویس
در هنگام نصب کولر گازی، مراقب باشید که به سنسور ضربه وارد نشود. همچنین سیمها باید بهدرستی نصب شوند و از پیچ خوردگی یا کشیدگی آنها جلوگیری شود.
2. استفاده از پوششهای محافظ
برای جلوگیری از نفوذ رطوبت یا آب به سنسور، از پوششهای محافظ یا عایقبندی مناسب استفاده کنید. این کار از آسیب دیدن سنسور در برابر عوامل محیطی جلوگیری میکند.
3. نصب صحیح سنسور
نصب سنسور باید بهگونهای باشد که بهخوبی بر روی محل تعیینشده (معمولاً روی پایپ یا کندانسور) چسبانده یا بست شود. برای این کار استفاده از چسب حرارتی یا بستهای استاندارد ضروری است تا سنسور بهدرستی در جای خود ثابت باقی بماند.
4. بررسی و سرویس دورهای
در بازدیدهای دورهای کولر گازی، حتماً سلامت ترمیستور و سیمکشی آن را بررسی کنید. بررسی منظم قطعات و تمیز کردن گرد و خاک یا رسوبات اطراف سنسور، به عملکرد صحیح آن کمک خواهد کرد.
5. استفاده از قطعات اصلی
همواره از ترمیستورهای اصلی یا معادلهایی که دارای مشخصات فنی دقیق هستند، استفاده کنید. این کار باعث میشود سنسور بهدرستی و با دقت بالا عمل کند و طول عمر دستگاه بیشتر شود.
6. محافظت از دستگاه
استفاده از محافظ برق استاندارد برای کولر گازی، علاوه بر افزایش عمر ترمیستور، از آسیب به سایر قطعات الکترونیکی دستگاه نیز جلوگیری میکند.
7. جلوگیری از تغییرات دما و رطوبت ناگهانی
ترمیستورها بهویژه از نوع NTC به تغییرات دمایی حساس هستند. تغییرات ناگهانی دما یا رطوبت میتواند عملکرد این قطعه را مختل کند، بنابراین بهتر است دستگاه در شرایط محیطی با دمای ثابت و رطوبت کنترل شده نگهداری شود.
با رعایت این نکات ساده، میتوانید عمر ترمیستور کولر گازی خود را افزایش داده و از عملکرد بهینه دستگاه خود در طول سالها بهرهمند شوید.
سوالات متداول ترمیستور کولر گازی
❓ ترمیستور کولر گازی چه کاربردی دارد؟
ترمیستور یک سنسور حرارتی است که مقاومت آن با تغییر دما تغییر میکند. در کولرگازی، ترمیستور بهطور مداوم دما را در قسمتهای مختلف دستگاه، مانند اواپراتور و کندانسور، اندازهگیری کرده و این اطلاعات را به برد کنترل منتقل میکند. این فرآیند باعث میشود که عملکرد کمپرسور و فنها بهینه شده و دستگاه کارایی بیشتری داشته باشد.
❓ انواع ترمیستور کولر گازی کداماند؟
انواع اصلی ترمیستور در کولر گازیها شامل:
-
NTC (Negative Temperature Coefficient): در این نوع ترمیستور، مقاومت آن با افزایش دما کاهش مییابد و این مدل پرکاربردترین نوع در کولرگازیها است.
-
PTC (Positive Temperature Coefficient): مقاومت این ترمیستور با افزایش دما افزایش مییابد. این نوع ترمیستور کاربرد کمتری دارد و معمولاً برای محافظت از مدار استفاده میشود.
❓ چرا ترمیستور کولر گازی مهم است؟
ترمیستور بهعنوان مغز کنترل دما در کولر گازی عمل میکند. بدون عملکرد صحیح ترمیستور، کولر نمیتواند دما را دقیق تنظیم کند، که منجر به افزایش مصرف انرژی، یخ زدگی اواپراتور و حتی آسیب به کمپرسور میشود.
❓ علائم خراب شدن ترمیستور کولر گازی چیست؟
علائم خرابی ترمیستور شامل:
-
روشن نشدن صحیح کولر یا خاموش شدن ناگهانی
-
تغییر نکردن دما یا کار نکردن فن به صورت متناسب
-
خطاهای نمایش داده شده روی پنل یا برد کنترل.
❓ ترمیستور کولر گازی کجاست؟
ترمیستور معمولاً در مکانهای مختلف کولر گازی نصب میشود:
-
اواپراتور
-
کندانسور
-
خط مکش یا خط دهش
این محل دقیق آن بستگی به طراحی دستگاه و مدل کولر دارد.
❓ آیا سنسور دمایی کولر گازی قابل تعویض است؟
بله، ترمیستور یا سنسور دمایی کولر گازی قابل تعویض است. هزینه تعویض ترمیستور نسبتا پایین است، اما باید با مدل و شماره قطعه سازگار باشد. برای تعویض ترمیستور بهتر است از تکنسین حرفهای آی پی امداد کمک بگیرید تا عملکرد سیستم دچار اختلال نشود.
❓ طول عمر ترمیستور کولر گازی چقدر است؟
طول عمر ترمیستور کولر گازی معمولاً بین 5 تا 10 سال است. با این حال، عواملی چون نوسانات برق، رطوبت زیاد یا نصب غیرصحیح میتواند باعث کاهش عمر این قطعه شود.
❓ روش تست سنسور دما کولر گازی چگونه است؟
برای تست ترمیستور یا سنسور دما، ابتدا دستگاه را خاموش کرده و از برق جدا کنید. سپس با استفاده از مولتیمتر مقدار مقاومت ترمیستور را اندازهگیری کنید و آن را با جدول دمایی سازنده مقایسه کنید. همچنین میتوانید با تغییر دما (مثلاً با دست یا محیط گرم/سرد) تغییر مقاومت را بررسی کنید. اگر مقاومت تغییر نکند یا عدد غیرطبیعی باشد، ترمیستور معیوب است.
سایر نکات:
-
نصب صحیح ترمیستور در کولر گازی از اهمیت ویژهای برخوردار است. هرگونه ضربه یا آسیب به سنسور میتواند عملکرد دستگاه را مختل کند.
-
برای اطمینان از عملکرد دقیق ترمیستور، به صورت دورهای کولر گازی را سرویس کنید و سنسور را تمیز نگه دارید.