راهنمای انتخاب لنز دوربین مدار بسته

لنز دوربین مداربسته به مجموعه‌ای استوانه‌ای شکل گفته می‌شود که شامل چند عدسی صیقل داده شده است و این عدسی‌ها به صورت پشت سر هم در داخل لنز قرار دارند. نور از این عدسی‌ها عبور کرده و به سنسور دوربین می‌رسد، و در نهایت تصویری با توجه به اندازه سنسور ایجاد می‌شود.

انواع لنز دوربین مدار بسته

تصویر محیط بسیار بزرگ است، اما چیپ تصویر دوربین مداربسته معمولاً بسیار کوچک است. بنابراین برای ثبت تصویر کل محیط، از لنز دوربین استفاده می‌شود که نور محیط را دریافت و روی سنسور متمرکز می‌کند.

فاصله کانونی (Focal Length) فاصله بین لنز و سنسور زمانی است که سوژه در فوکوس کامل قرار دارد و تعیین‌کننده زاویه دید و میزان بزرگنمایی دوربین است. هرچه فاصله کانونی کمتر باشد، زاویه دید وسیع‌تر است و هرچه فاصله کانونی بیشتر باشد، زاویه دید محدودتر خواهد بود. تغییر فاصله کانونی لنز، امکان تنظیم زاویه دید تصویر را فراهم می‌کند.

کیفیت تصویر دوربین مداربسته به چند عامل مهم بستگی دارد:

• کیفیت عدسی‌ها: هرچه عدسی‌های لنز بهتر و با کیفیت‌تر باشند، تصویر نهایی شفاف‌تر و واضح‌تر خواهد بود.

• اندازه سنسور دوربین: سنسور بزرگ‌تر معمولاً توانایی ثبت جزئیات بیشتر و تولید تصویر با کیفیت بالاتر را دارد.

• فاصله عدسی‌ها از لنز: این فاصله می‌تواند به شدت بر وضوح تصویر تاثیرگذار باشد و هنگام انتخاب دوربین باید به آن توجه شود.

فاصله کانونی لنز دوربین مداربسته یکی از اصطلاحات پرکاربرد در این حوزه است و به معنی فاصله بین مرکز اپتیکی لنز تا سنسور می‌باشد.

• لنز واید (Wide): هرچه فاصله کانونی کمتر باشد، زاویه دید بیشتر است.

• لنز تله (Tele): هرچه فاصله کانونی بیشتر باشد، زاویه دید کوچک‌تر و کیفیت تصویر در فواصل دور کاهش می‌یابد.

برخی لنزها دارای فاصله کانونی قابل تنظیم هستند و می‌توان با تغییر آن، تصویر نهایی را بهبود بخشید، اما برخی دیگر فاصله کانونی ثابت دارند و امکان تغییر آن وجود ندارد.

در نهایت، فاصله کانونی عبارت است از فاصله مرکز عدسی تا نقطه همگرایی نور و همین مفهوم، مقدمه‌ای برای شناخت و انتخاب انواع لنز دوربین مدار بسته شد.

اجزای دوربین مدار بسته

هر دوربین مدار بسته از مجموعه‌ای از قطعات حیاتی تشکیل شده است که هر یک نقش خاصی در عملکرد دوربین امنیتی دارند. این اجزا شامل:
لنز، ICR، IR Cut، سنسور تصویر، پردازنده، برد اصلی، مدار تغذیه، کابل‌ها، مادون قرمز، بدنه و دستگاه ضبط (DVR/NVR) هستند.

⚠️ هرگونه خرابی یا اختلال در هر یک از این اجزا می‌تواند باعث کاهش کیفیت تصویر، قطعی تصویر یا عدم عملکرد دوربین مداربسته شود.

📌 مهم‌ترین جز دوربین، لنز دوربین مداربسته است؛ همانند چشم انسان عمل کرده و بدون آن، امکان ضبط و مشاهده تصاویر وجود ندارد.

🔎 اجزای لنز دوربین مداربسته

یک لنز دوربین امنیتی معمولاً از سه بخش اصلی تشکیل شده است:

1. اجزا نوری لنز

2. دیافراگم قابل تنظیم

3. سیستم اتصال لنز به دوربین

💡 اجزا نوری لنز

اجزا نوری لنز شامل مجموعه‌ای از عدسی‌ها و عناصر اپتیکی پیشرفته است که در داخل یک سیلندر لنز قرار دارند.
✅ وظایف اصلی:

• تصحیح نور و پراکندگی آن

• بزرگنمایی و کوچک‌نمایی تصویر

• تغییر زاویه دید و فاصله کانونی

⚡ عبور نور از این عدسی‌ها باعث می‌شود تصویر به سنسور دوربین مداربسته برسد. توجه داشته باشید که هیچ لنزی نمی‌تواند تمام نور را به سنسور منتقل کند، بنابراین نورپردازی مناسب در محیط اهمیت حیاتی دارد.

🌗 دیافراگم لنز

دیافراگم لنز برای کنترل میزان نور عبوری طراحی شده و از چند صفحه فلزی کدر تشکیل می‌شود.

✅ ویژگی‌ها:

• با تنظیم حلقه دیافراگم می‌توان میزان نور ورودی به سنسور را تغییر داد.

• در نور زیاد صفحات بسته شده و از ورود نور بیش از حد جلوگیری می‌کنند.

• در نور کم صفحات باز شده و نور کافی برای ثبت تصویر به سنسور می‌رسد.

• اندازه دیافراگم با مقادیر F2.8 تا F22 مشخص می‌شود.

🔗 سیستم اتصال لنز به دوربین

برای نصب لنز روی دوربین، از نگهدارنده لنز استفاده می‌شود.
⚡ نکته مهم: سازگاری بین لنز و دوربین مداربسته باید رعایت شود، در غیر این صورت نصب لنز امکان‌پذیر نیست.

✅ انواع رایج نگهدارنده‌ها: C و CS

• نوع C: فاصله بین لنز و سنسور برابر 17.526 میلی‌متر

• نوع CS: فاصله بین لنز و سنسور برابر 12.5 میلی‌متر

💡 مزیت نوع C: با حلقه‌های فاصله‌دهنده می‌توان آن را روی سیستم CS نصب کرد، اما لنز CS را نمی‌توان روی نگهدارنده C نصب نمود.

لنز دوربین مدار بسته چگونه عمل می‌کند؟

لنزهای دوربین مدار بسته از مجموعه‌ای عدسی‌های اپتیکی تشکیل شده‌اند که با همکاری هم، پرتوهای نور را به سنسور دوربین هدایت می‌کنند و در نهایت تصویر نهایی ایجاد می‌شود.

✅ کیفیت تصویر زمانی بالا است که تصویر ثبت شده نزدیک‌ترین حالت ممکن به واقعیت را داشته باشد و خطای نوری در آن به حداقل برسد.

⚠️ خطاهای نوری چیست؟

خطاهای نوری شامل نقاط تار، غیر واضح یا غیر دقیق در تصویر هستند که باعث کاهش وضوح، کنتراست و کیفیت تصویر می‌شوند. در این شرایط، تشخیص درست اجسام و جزئیات تصویر سخت و گاهی غیرممکن می‌شود.

🔍 مشخصات کلیدی لنز دوربین

عملکرد هر لنز دوربین مداربسته با توجه به سه عامل اصلی تعیین می‌شود:

زاویه دید (Field of View)

• هرچه فضای بیشتری توسط دوربین پوشش داده شود، زاویه دید لنز بالاتر است و کیفیت تصویر بهتر ارزیابی می‌شود.

فاصله کانونی (Focal Length)

• فاصله کانونی و زاویه دید رابطه معکوس دارند؛ هرچه فاصله کانونی کمتر باشد، زاویه دید بیشتر خواهد بود.

کیفیت عدسی‌ها (Lens Optics)

• هرچه عدسی‌های لنز از کیفیت بالاتر و شفافیت بیشتری برخوردار باشند، تصویر واضح‌تر و با جزئیات بیشتر ثبت می‌شود.

💡 بنابراین، عملکرد لنز دوربین مداربسته به ترکیبی از زاویه دید، فاصله کانونی و کیفیت عدسی‌ها بستگی دارد و هرگونه نقص در هر یک از این عوامل می‌تواند کیفیت تصویر را کاهش دهد.

معرفی انواع لنز دوربین مدار بسته

لنزهای دوربین مدار بسته در انواع مختلف تولید شده و بسته به نیاز محیط، در دوربین‌های امنیتی متفاوت به کار می‌روند.
از جمله پرکاربردترین انواع لنز می‌توان به:

• لنز نرمال (Normal Lens)

• لنز واید (Wide Lens)

• لنز تله (Tele Lens)

• لنز زوم (Zoom Lens)

در ادامه به معرفی هر یک و ویژگی‌های کلیدی آنها می‌پردازیم.

🌐 لنز واید (Wide Lens)

واید به معنای پهن است. هر چه فاصله کانونی لنز کمتر باشد، زاویه دید لنز بیشتر و تصویر نزدیک بهتر نمایش داده می‌شود.

✅ ویژگی‌ها:

• فاصله کانونی: معمولاً بین 8 تا 75 میلی‌متر

• زاویه دید وسیع: امکان پوشش دادن فضای بیشتر در محیط‌های باز و داخلی

• کاربرد: مناسب برای محیط‌های وسیع، ارتفاع نصب بیش از 3 متر، مکان‌هایی که تصویر دور اهمیت دارد

• فوکوس: تصاویر نزدیک و دور فقط در محدوده فوکوس مشخص واضح هستند؛ در صورت نیاز فوکوس باید به صورت دستی انجام شود

💡 مزیت: زاویه دید وسیع این لنزها حتی از زاویه دید استاندارد چشم انسان بیشتر است و برای ثبت تصویر در محیط‌های بزرگ بسیار مناسب است.

🎯 لنز تله (Tele Lens)

تله به معنای دور است. این نوع لنز برای تصاویر دور و بزرگنمایی سوژه‌ها استفاده می‌شود.

✅ ویژگی‌ها:

• فاصله کانونی بیشتر: باعث بزرگنمایی تصویر و مشاهده جزئیات از فاصله دور

• زاویه دید کمتر: تمرکز روی یک بخش محدود از محیط

• کاربرد: مناسب برای مکان‌هایی که جزئیات دور و بزرگنمایی اهمیت دارد

🔍 لنز زوم (Zoom Lens)

لنز زوم امکان بزرگنمایی تصاویر را فراهم می‌کند و برای مواقعی که نیاز به مشاهده جزئیات دقیق است، کاربرد دارد.

✅ انواع:

• اپتیکال (Optical Zoom): بزرگنمایی بدون کاهش کیفیت تصویر

• دیجیتال (Digital Zoom): بزرگنمایی با کاهش جزئی کیفیت تصویر

کاربرد: مناسب برای موارد امنیتی و نظارتی که نیاز به شناسایی چهره‌ها یا جزئیات دقیق دارند

💡 با استفاده از لنز زوم اپتیکال می‌توان تصاویر را با کیفیت بالا و بدون افت وضوح بزرگنمایی کرد، در حالی که لنز زوم دیجیتال مقداری از وضوح تصویر را کاهش می‌دهد.

لنزهای بزرگنمایی (زوم) دستی

لنزهای بزرگنمایی (Manual Zoom Lens) لنزهایی هستند که قابلیت تغییر فاصله کانونی و بزرگنمایی تصاویر را دارند. این لنزها نسبت به لنزهای ثابت دارای فاصله کانونی متغیر بیشتری هستند و معمولاً با نسبت‌هایی مانند 6:1 نشان داده می‌شوند.

✅ مثال: در یک دوربین مداربسته 2/3 اینچ با فاصله کانونی 6:1، کمترین فاصله کانونی برابر 12.5 میلی‌متر و بیشترین فاصله کانونی 75 میلی‌متر خواهد بود.

💡 ویژگی‌ها:

• تغییر فاصله کانونی به صورت دستی و غیر خودکار انجام می‌شود

• نسبت به لنزهای ثابت انعطاف‌پذیری بیشتری دارند

• مناسب محیط‌هایی که نیاز به تغییر زاویه دید و بزرگنمایی به صورت محدود وجود دارد

⚡ لنزهای بزرگنمایی زوم متغیر (Motorized Zoom Lens)

لنزهای زوم متغیر بیشتر در دوربین‌های مداربسته حرفه‌ای و امنیتی استفاده می‌شوند. در این لنزها یک موتور DC وظیفه تنظیم فاصله کانونی و بزرگنمایی را از راه دور بر عهده دارد.

✅ ویژگی‌ها:

• تنظیم خودکار فاصله کانونی بدون نیاز به دستکاری لنز

• انعطاف‌پذیری بالا نسبت به لنزهای معمولی

• معمولاً روی دوربین‌های PTZ (چرخشی افقی و عمودی) نصب می‌شوند

• نسبت بین بیشترین و کمترین فاصله کانونی، معیار بزرگنمایی لنز است

⚠️ نکته: برخی لنزهای زوم دارای فوکوس خودکار هستند، اما ممکن است محل فوکوس با نقطه مورد نظر شما مطابقت نداشته باشد و در این صورت نیاز به تنظیم دستی یا تغییر زاویه دید خواهد بود.

💡 مزیت: با استفاده از لنز زوم، بدون جابجایی دوربین می‌توان تصاویر نزدیک و دور را با کیفیت مناسب ثبت کرد.

🎯 لنزهای غیر کروی (Aspherical Lens)

در این نوع لنزها، شعاع سطح لنز در نقاط مختلف متفاوت است. این طراحی باعث می‌شود:

• اعوجاج تصویر در لبه‌ها کاهش یابد

• روشنایی تصویر نسبت به لنزهای هم اندازه دیگر بهتر باشد

• کیفیت تصویر حتی در زاویه‌های وسیع حفظ شود

🌟 مزایای لنزهای زوم

• امکان بزرگنمایی سوژه بدون جابجایی دوربین

• کیفیت تصویر خوب تا بسیار خوب در کل دامنه فاصله کانونی

• انعطاف‌پذیری و اندازه مناسب برای استفاده در محیط‌های مختلف

🔹 لنز نرمال (Normal Lens)

لنز نرمال لنزی است که فاصله کانونی آن با سنسور دوربین هم اندازه است.

✅ ویژگی‌ها:

• بدون قابلیت بزرگنمایی

• زاویه دید مشابه چشم انسان

• فاصله کانونی استاندارد حدود 3.6 میلی‌متر

💻 لنز دیجیتال دوربین مداربسته

با پیشرفت دوربین‌های دیجیتال (IP Camera) و افزایش وضوح تصویر و پیکسل‌های کوچک حسگرها، نیاز به لنزهای با کیفیت بالاتر ایجاد شد.

✅ ویژگی‌ها و نکات مهم:

• قدرت تفکیک (Resolution) و کنتراست (Contrast) بیشتر

• رزولوشن لنز: با واحد LP/MM (جفت خط بر میلی‌متر) مشخص می‌شود

• دوربین‌های آنالوگ: حدود 30 LP/MM

• دوربین‌های شبکه (Digital): بین 60 تا 200 LP/MM

💡 نکات فنی:

• میکرولنزها نور را روی سطح حسگر تصویر متمرکز می‌کنند

• نور در لبه‌های حسگر مایل برخورد کرده و ممکن است باعث خطای رنگی (Chromatic Aberration) و اتلاف نور شود

• لنزهای زاویه باز و حسگرهای بزرگ‌تر این خطاها را تشدید می‌کنند

• پوشش‌های خاص داخلی لنز برای کاهش انعکاس و فلر استفاده می‌شوند

⚠️ بزرگنمایی دیجیتال: این قابلیت به صورت نرم‌افزاری است و باعث کاهش کیفیت تصویر می‌شود، برخلاف بزرگنمایی اپتیکال که بدون افت کیفیت انجام می‌شود.

Iris در دوربین مدار بسته

Iris دوربین بخشی از لنز است که میزان نور عبوری از لنز را کنترل می‌کند.

• دهانه بزرگ Iris: نور بیشتری عبور می‌کند و تصویر روشن‌تر می‌شود.

• دهانه کوچک Iris: نور کمتری عبور می‌کند و تصویر تاریک‌تر می‌شود.

نور عبوری از Iris به سنسور تصویر برخورد کرده و به شکل تکانه‌های الکتریکی ثبت می‌شود که در نهایت تصویر ویدئویی را ایجاد می‌کند.

⚡ چگونه Iris در دوربین کار می‌کند؟

Iris با محدود کردن نور ورودی به سنسور، از سفیدی بیش از حد یا تاریکی تصویر جلوگیری می‌کند. انتخاب نوع مناسب Iris برای محل نصب دوربین اهمیت زیادی دارد.

انواع Iris در دوربین مدار بسته عبارتند از:

• Iris ثابت (Fixed Iris)

• Iris دستی (Manual Iris)

• Iris خودکار (Auto Iris)

• P-Iris (Precise Iris)

🔹 Iris ثابت (Fixed Iris)

• منافذ عبور نور غیر قابل تنظیم هستند.

• مناسب محیط‌های داخلی با نور ثابت مانند دفتر، مدرسه یا فروشگاه‌ها.

• محدودیت: در محیط‌های کم‌نور، تصویر کافی روشن نخواهد بود.

🔹 Iris دستی (Manual Iris)

• امکان تنظیم دهانه Iris به صورت فیزیکی وجود دارد.

• معمولاً هنگام نصب دوربین انجام می‌شود.

• مناسب محیط‌هایی که دسترسی به دوربین ساده و آسان است.

🔹 Iris خودکار (Auto Iris)

• به طور خودکار دهانه Iris را با تغییر نور محیط تنظیم می‌کند.

• دو نوع اصلی:

  • DC Iris: کنترل موتور در دوربین

  • Video Iris: کنترل تنظیمات داخل خود لنز

✅ مزایا:

• مناسب برای محیط‌های خارجی و با نور متغیر

• تنظیم خودکار نور بین روز و شب

💡 نکته: دوربین‌های با Auto Iris اغلب گران‌تر از Iris ثابت یا دستی هستند.

🔹 P-Iris (Precise Iris)

• حرف P مخفف Precise (دقیق) است.

• ترکیبی از تنظیم خودکار نور و کنترل نرم‌افزاری برای وضوح تصویر بهتر و عمق میدان بالاتر

• مناسب مکان‌هایی که نور به سرعت و مداوم تغییر می‌کند

• قیمت بالاتر نسبت به Iris ثابت، دستی و خودکار

🔹 لنزهای I-CS

معرفی شده توسط Axis و Computar در سال 2016

شبیه به P-Iris، اما هوشمندتر و با عملکرد پیچیده‌تر

قابلیت‌ها:

• تنظیم زوم

• تصحیح تمرکز نوری

• فوکوس خودکار دقیق

تصویر ایجاد شده وضوح و جزئیات بالاتری دارد

کمتر شناخته شده و در تعداد محدودی از دوربین‌ها استفاده می‌شود

💡 انتخاب نوع Iris مناسب بر اساس محیط، میزان نور و نیاز به کیفیت تصویر و فوکوس دقیق، برای دوربین‌های مداربسته IP و آنالوگ بسیار حیاتی است.

ویژگی‌های Iris در دوربین و کاربردهای آن

با توجه به چهار نوع Iris موجود در دوربین‌ها، می‌توانید دوربین مدار بسته IP را متناسب با نیازهای نظارت خود انتخاب کنید.

🏢 Iris ثابت و دستی (Fixed & Manual Iris)

• مناسب محیط‌های داخلی با نور ثابت مانند دفاتر، مدارس و ساختمان‌های اداری

• عملکرد پایدار در ساعات کاری مشخص

• نیازی به تنظیم مداوم با تغییر نور نیست
  ✅ نکته: این نوع Iris برای تصویربرداری در محیط‌های با نور ثابت و کنترل‌شده بهترین گزینه است

🌙 Iris خودکار (Auto Iris)

• مناسب محیط‌های بیرونی و نور متغیر مانند پارکینگ‌ها یا ساختمان‌های در حال ساخت

• قابلیت تنظیم دهانه Iris به صورت خودکار با تغییرات نور روز و شب

• مناسب برای نظارت شبانه‌روزی و فضاهایی که میزان نور دائماً تغییر می‌کند
  ✅ نکته: دوربین‌هایی با Auto Iris معمولاً برای محیط‌های با نور متغیر و نیاز به تنظیم اتوماتیک مناسب‌تر هستند

🔝 انتخاب برندهای معتبر

انواع Iris دوربین‌های IP و سیستم‌های نظارت تصویری توسط برندهای مطرح بازار تولید می‌شوند:

• Optica

• Axis

• Mobotix

💡 با انتخاب مناسب‌ترین نوع Iris و برند معتبر، می‌توانید کیفیت تصویر بالا و نظارت دقیق در محیط‌های مختلف را تضمین کنید.

پارامترهای مهم در لنز دوربین مداربسته

انتخاب لنز مناسب برای دوربین مدار بسته یکی از حیاتی‌ترین تصمیم‌ها در طراحی سیستم‌های نظارت تصویری و حفاظتی است. پارامترهایی که در انتخاب لنز تاثیرگذار هستند عبارتند از:

• مدل دوربین مداربسته

• فاصله دوربین تا هدف

• نوسانات نور محیط

• نیاز به بزرگنمایی (Zoom)

• هزینه لنز و سایر محدودیت‌ها

💡 توجه: تعیین لنز در واقع تعیین میدان دید (Field of View) است و مستقیماً بر کیفیت و جزئیات تصویر نهایی تاثیر می‌گذارد.

🔹 فاصله کانونی لنز دوربین مدار بسته

فاصله کانونی (Focal Length) مهم‌ترین مشخصه هر لنز است.

• فاصله کانونی، فاصله بین مرکز نوری لنز و حسگر دوربین زمانی است که لنز روی بی‌نهایت فوکوس شده باشد.

• مرکز نوری، نقطه‌ای در داخل لنز است که در آن پرتوهای نور از منابع مختلف داخل لنز به هم برخورد می‌کنند.

✅ نکات کلیدی:

• فاصله کانونی کوتاه: زاویه دید وسیع‌تر، بزرگنمایی کمتر

• فاصله کانونی بلند: زاویه دید محدود، بزرگنمایی بیشتر

لنزهای Prime و لنزهای زوم

انتخاب نوع لنز بر اساس نیاز شما انجام می‌شود:

1️⃣ لنز زوم (Zoom Lens)

فاصله کانونی متغیر و امکان بزرگنمایی تصاویر

مناسب برای محیط‌هایی که نیاز به مشاهده جزئیات دقیق است

کاربرد:

• فروشگاه‌ها: بررسی جزئیات تراکنش‌ها یا رفتار کارکنان

• خیابان‌ها و بزرگراه‌ها: قرائت پلاک خودروها

2️⃣ لنز پرایم (Prime Lens)

• فاصله کانونی ثابت

• تصاویر با روشنایی و کیفیت بهتر

• کنترل و تصحیح آسان در صورت وجود خطا

• مناسب محیط‌هایی که نیاز به مشاهده جزئیات دقیق نیست و بیشتر نظارت کلی مورد نظر است، مانند کنترل ورود و خروج افراد

💡 انتخاب لنز مناسب (پرایم یا زوم) و تعیین فاصله کانونی مناسب بر اساس فاصله دوربین تا هدف، زاویه دید مورد نیاز و میزان بزرگنمایی، کلید ایجاد یک سیستم نظارت تصویری با کیفیت بالا است.

مزایای لنزهای زوم

لنزهای زوم (Zoom Lens) قابلیت بزرگنمایی تصاویر بدون جابجایی دوربین را فراهم می‌کنند.

✅ ویژگی‌ها:

• امکان ضبط تصویر یا فیلم از سوژه با استفاده از یک دکمه، بدون نیاز به جابجایی دوربین

• کیفیت تصویر خوب تا بسیار خوب در کل دامنه فاصله کانونی

• انعطاف‌پذیری بالا و ابعاد مناسب برای استفاده روزمره در محیط‌های مختلف

💡 مناسب برای: فروشگاه‌ها، محیط‌های بیرونی و پروژه‌هایی که نیاز به مشاهده جزئیات دارند.

🔹 مزایای لنز با فاصله کانونی ثابت (Prime Lens)

لنزهای پرایم (Prime Lens) دارای فاصله کانونی ثابت هستند و ویژگی‌های زیر را ارائه می‌دهند:

✅ مزایا:

• کیفیت تصویر برتر از لنزهای زوم در همان فاصله کانونی

• وزن سبک‌تر نسبت به لنزهای زوم

• ساخت ساده و هزینه کمتر

• حداکثر دیافراگم بزرگ‌تر نسبت به لنز زوم در همان فاصله کانونی

💡 مناسب برای: محیط‌هایی که جزئیات دقیق اهمیت کمتر دارد و نیاز به کیفیت بالای تصویر و روشنایی مناسب دارند.

🔹 تاثیر اندازه حسگر بر زاویه دید

زاویه دید دوربین مداربسته علاوه بر فاصله کانونی به اندازه حسگر تصویر نیز بستگی دارد:

• حسگرها در بازار با اندازه‌های 1/4، 1/3، 1/2، 2/3 اینچ موجود هستند

• اندازه بزرگ‌تر حسگر → زاویه دید بیشتر

• اندازه کوچک‌تر حسگر → زاویه دید کمتر

📌 نکته مهم:

• افزایش فاصله کانونی برای یک حسگر مشخص → کاهش زاویه دید

• افزایش اندازه حسگر برای یک فاصله کانونی ثابت → افزایش زاویه دید

• زاویه دید افقی معمولاً بزرگ‌تر از زاویه دید عمودی است، به دلیل مستطیل بودن نمایشگرها

عمق دید لنز دوربین مداربسته

عمق دید (Depth of Field) به گستردگی محدوده‌ای گفته می‌شود که جلوتر یا عقب‌تر از سوژه اصلی، در فوکوس کامل قرار دارند و تصاویر به صورت واضح ثبت می‌شوند.

عملیات فوکوس یا تنظیم فاصله کانونی لنز، همانند جابه‌جایی ذره‌بین روی سوژه است و باعث می‌شود یک نقطه از تصویر به بهترین وضوح و شفافیت برسد.

⚡ عوامل تاثیرگذار بر عمق دید

فاصله سوژه تا دوربین

• هر چه فاصله سوژه از دوربین بیشتر باشد، عمق میدان نیز افزایش می‌یابد

• لنزهای زاویه باز (Wide) و دیافراگم‌های بسته → افزایش عمق دید

• لنزهای تله (Tele) و دیافراگم‌های باز → کاهش عمق دید

دیافراگم (Aperture)

• بستن دیافراگم (اعداد بزرگ‌تر F) → عمق میدان بیشتر

• تاثیر دیافراگم تابع فاصله کانونی لنز نیز می‌باشد

فاصله کانونی لنز (Focal Length)

• لنزهای زاویه باز → عمق میدان وسیع‌تر

• لنزهای با فاصله کانونی بلند → عمق میدان کمتر

🔹 فاکتورهای دیگر

• سنسور تصویر: اندازه حسگر بر زاویه دید و عمق دید تاثیر دارد

• تثبیت کننده تصویر و ضد لرزش

• تصحیح شکست رنگ و کیفیت شیشه لنز

• برند و شرکت سازنده لنز → کیفیت و دوام

💡 توصیه: خرید لنزهای برند معتبر حتی با قیمت بالاتر، تضمین کیفیت تصویر و دوام سیستم را افزایش می‌دهد.

🔹 انتخاب لنز مناسب بر اساس عمق دید و زاویه دید

• لنز زاویه باز (Wide Angle Lens): مناسب اشیا نزدیک و محیط‌های کوچک (مانند اتاق‌های 15 تا 20 متری)

• لنز زاویه بسته / تله (Tele Lens): مناسب اشیا دور و محیط‌های بزرگ، فاصله 60 متر یا بیشتر

• لنز با دیافراگم خودکار: برای محیط‌های بیرونی و نور متغیر

• لنزهای موتوردار: امکان بزرگنمایی تا 15-30 برابر بدون افت کیفیت

🔹 نکات کاربردی

• افزایش فاصله کانونی → بزرگنمایی بیشتر، عمق دید کمتر

• کاهش فاصله کانونی → زاویه دید بیشتر، عمق دید کمتر

• لنزهای زاویه باز → زاویه دید وسیع‌تر، اما سوژه‌ها کوچکتر نمایش داده می‌شوند

• لنزهای استاندارد → تصاویر بزرگتر، زاویه دید کمتر

• در اتاق‌های کوچک → استفاده از لنز زاویه باز برای کاهش نقاط کور

• ترکیب لنز زاویه باز با سایر دوربین‌ها → مشاهده دقیق‌تر سوژه‌ها

انتخاب لنز مناسب باید بر اساس فاصله تا سوژه، اندازه محیط، زاویه دید مورد نیاز و شرایط نور محیط انجام شود. با رعایت این نکات، می‌توان تصاویر واضح و دقیق با عمق دید مناسب برای سیستم‌های نظارت تصویری فراهم کرد.

انتخاب پارامترهای لنز با نرم‌افزار

برای دستیابی به تصویر مطلوب در دوربین مداربسته، انتخاب لنز مناسب بر اساس موقعیت نصب دوربین و ناحیه مورد نظر اهمیت زیادی دارد:

لنز با فاصله کانونی کمتر (Low mm):

• زاویه دید وسیع‌تر، میدان دید بیشتر

• تصاویر دورتر کوچک‌تر و با جزئیات کمتر

لنز با فاصله کانونی بیشتر (High mm):

• زاویه دید محدودتر، میدان دید کمتر

• تصاویر دورتر واضح‌تر و با جزئیات بیشتر

⚡ عوامل تاثیرگذار بر تصویر

برای رسیدن به طول تصویر (W) و عرض تصویر (H) مطلوب در فاصله D تا دوربین، موارد زیر اهمیت دارند:

• فاصله کانونی لنز (Focal Length)

• اندازه حسگر دوربین (Sensor Size)

• نسبت طول به عرض تصویر (Aspect Ratio)

• وضوح عمودی تصویر (Vertical Resolution)

✅ با تنظیم این پارامترها می‌توان میدان دید و زاویه دید دقیق را برای محیط مورد نظر به دست آورد.

🔹 مراحل تعیین پارامترهای لنز

1. تعیین نوع لنز: انتخاب بین لنز زاویه باز، استاندارد یا تله بر اساس نیاز محیط

2. تعیین فاصله تا سوژه و ابعاد تصویر: تنظیم طول تصویر، عرض تصویر و فاصله تا سوژه

3. انتخاب اندازه حسگر مناسب: برای دستیابی به وضوح و میدان دید مطلوب

🔹 نقش نرم‌افزار CCTV Design Lens Calculator

در گذشته این محاسبات به صورت دستی روی کاغذ انجام می‌شد، اما اکنون با نرم‌افزار CCTV Design Lens Calculator می‌توان به سادگی و با دقت بالا لنز مناسب و پارامترهای دقیق آن را تعیین کرد.

این نرم‌افزار شامل امکانات زیر است:

🎯 انتخاب لنز CCTV بر اساس نوع و فاصله کانونی

🎯 محاسبه میدان دید (Field of View) برای محیط مورد نظر

🎯 محاسبه فاصله کانونی مناسب برای رسیدن به تصویر مطلوب

💡 استفاده از این ابزار باعث صرفه‌جویی در زمان، کاهش خطا و انتخاب بهینه لنز در پروژه‌های نظارت تصویری می‌شود.